ٱلۡحَجُّ أَشۡهُرٌ مَّعۡلُومَـٰتٌ‌ۚ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ ٱلۡحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِى ٱلۡحَجِّ‌ۗ وَمَا تَفۡعَلُواۡ مِنۡ خَيۡرٍ يَعۡلَمۡهُ ٱللَّهُ‌ۗ وَتَزَوَّدُواۡ فَإِنَّ خَيۡرَ ٱلزَّادِ ٱلتَّقۡوَىٰ‌ۚ وَٱتَّقُونِ يَـٰٓأُوۡلِى ٱلۡأَلۡبَـٰبِ ١٩٧

(For) the HajjHacحج (کے)al-ḥaju(are) monthsaylardadırمہینے ہیںashhurunwell knownbilinenمعلوم۔ جانے بوجھےmaʿlūmātunthen whoeverkimتو جو کوئیfamanundertakesfarz ederse (kendisine)فرض کرےfaraḍathereinonda (o aylarda)ان میںfīhinnathe Hajjhaccıحج کوl-ḥajathen noyokturتو نہfalāsexual relationskadına yaklaşmakعورتوں کی طرف رغبت کرے۔ کوئی شہواتی فعل کرےrafathaand nove yokturاور نہwalāwickednessgünaha sapmakکوئی گناہ کے کامfusūqaand noyokturاور نہwalāquarrellingkavga etmekکوئی جھگڑا کرےjidāladuringhacdaمیںthe Hajjحج میں۔ حج کے دورانl-ḥajiAnd whateverne varsaاور جوwamāyou doyaptığınızتم کرو گےtafʿalūofiyiliktenسےmingoodبھلائی ۔ نیکی میں سےkhayrinknows itonu bilirجان لے گا اسےyaʿlamhuAllahاللہl-lahuAnd take provisionve yanınıza azık alınاور تم زاد راہ لے لیا کروwatazawwadū(but) indeedşüphesizتو بیشکfa-inna(the) besten hayırlısıبہترینkhayraprovisionazığınزاد راہl-zādi(is) righteousnesstakvadırتقوی ہےl-taqwāAnd fear Meve benden sakınınاور ڈرو مجھ سےwa-ittaqūniO menEy sahipleriاےyāulī(of) understandingakılعقل والوl-albābi

197 Hajj is [during] well-known months, so whoever has made Hajj obligatory upon himself therein [by entering the state of ihram], there is [to be for him] no sexual relations and no disobedience and no disputing during Hajj. And whatever good you do - Allah knows it. And take provisions, but indeed, the best provision is fear of Allah. And fear Me, O you of understanding.

197 Hac bilinen aylardadır. O aylarda hacca girişen kimse bilmelidir ki, hacda kadına yaklaşmak, sövüşmek, dövüşmek yoktur. Ne iyilik yaparsanız Allah onu bilir. Kendinize azık edinin, şüphe yok ki azığın en iyisi Allah korkusudur. Ey akıl sahibleri! Benden korkun.

197 Hac, bilinen aylardadır. Her kim o aylarda hacca başlayıp kendisine farz ederse; artık hacda kadına yaklaşmak, günah işlemek ve kavga etmek yoktur. Siz hayırdan ne işlerseniz, Allah onu bilir. Kendinize azık edinin. Şüphesiz ki azıkların en hayırlısı Allah korkusudur. Ey akıl sahipleri! Benden korkun!

197 حج کے مہینے (معین ہیں جو) معلوم ہیں تو شخص ان مہینوں میں حج کی نیت کرلے تو حج (کے دنوں) میں نہ عورتوں سے اختلاط کرے نہ کوئی برا کام کرے نہ کسی سے جھگڑے۔ اور جو نیک کام تم کرو گے وہ خدا کو معلوم ہوجائے گا اور زاد راہ (یعنی رستے کا خرچ) ساتھ لے جاؤ کیونکہ بہتر (فائدہ) زاد راہ (کا) پرہیزگاری ہے اور اے اہل عقل مجھ سے ڈرتے رہو

197 حج کے مہینے سب کو معلوم ہیں۔ جو شخص ان مقرر مہینوں میں حج کی نیّت کرے، اُسے خبردار رہنا چاہیے کہ حج کے دوران میں اس سے کوئی شہوانی فعل1 ، کوئی بدعملی،2کوئی لڑائی جھگڑے کی بات3 سرزد نہ ہو۔ اور جو نیک کام تم کرو گے ، وہ اللہ کے علم میں ہوگا۔ سفرِحج کے لیے زادِ راہ ساتھ لے جاوٴ۔ اور سب سے بہتر زادِراہ پرہیزگاری ہے۔ پس اے ہوشمندو ! میری نافرمانی سے پرہیزکرو۔4

لَيۡسَ عَلَيۡكُمۡ جُنَاحٌ أَن تَبۡتَغُواۡ فَضۡلاً مِّن رَّبِّكُمۡ‌ۚ فَإِذَآ أَفَضۡتُم مِّنۡ عَرَفَـٰتٍ فَٱذۡكُرُواۡ ٱللَّهَ عِندَ ٱلۡمَشۡعَرِ ٱلۡحَرَامِ‌ۖ وَٱذۡكُرُوهُ كَمَا هَدَىٰكُمۡ وَإِن كُنتُم مِّن قَبۡلِهِۦ لَمِنَ ٱلضَّآلِّينَ ١٩٨

Not isyokturنہیں ہےlaysaon yousizin içinتم پرʿalaykumany sinbir günahکوئی گناہjunāḥunthataramanızdaکہanyou seekتم تلاش کروtabtaghūbountylutfunuفضل کوfaḍlanfromRabbinizinسےminyour Lordاپنے رب کی طرفrabbikumAnd whenzamanپھر جبfa-idhāyou departayrılıp akın ettiğinizتم پلٹوafaḍtumfromArafattanسےmin(Mount) Arafatعرفاتʿarafātinthen rememberanın (hatırlayın)تو یاد کروfa-udh'kurūAllahAllah'ıاللہ کاl-lahanearyanındaپاسʿindathe MonumentMeş'ar-iمشعرl-mashʿari[the] SacredHaramحرام کے (مزدلفہ)l-ḥarāmiAnd remember HimO'nu anınاور یاد کرو اس کوwa-udh'kurūhuasgibiجیسا کہkamāHe (has) guided yousizi hidayet ettiğiاس نے راہنمائی کی تمہاریhadākum[and] thoughveاور بیشکwa-inyou weresiz idinizتھے تمkuntum[from]O'ndan önceسےminbefore [it]اس سے قبلqablihisurely amongsapıklardanالبتہ ان میں سے جوlaminathose who went astrayراہ گم کردہ ہیںl-ḍālīna

198 There is no blame upon you for seeking bounty from your Lord [during Hajj]. But when you depart from 'Arafat, remember Allah at al- Mash'ar al-Haram. And remember Him, as He has guided you, for indeed, you were before that among those astray.

198 Rabbiniz'den refah istemenizde bir engel yoktur. Arafat'tan indiğinizde, Allah'ı Meşari Haram'da anın; O'nu, size gösterdiği şekilde zikredin. Nitekim siz önceleri hiç şüphesiz sapıklardandınız.

198 Rabbinizin lütfunu istemenizde size bir günah yoktur. Arafat'tan indiğiniz zaman Meş'ari Haram yanında (Müzdelife'de) Allah'ı zikredin. O'nu, size gösterdiği şekilde zikredin. Doğrusu siz, bundan önce gerçekten sapmışlardandınız.

198 اس کا تمہیں کچھ گناہ نہیں کہ (حج کے دنوں میں بذریعہ تجارت) اپنے پروردگار سے روزی طلب کرو اور جب عرفات سے واپس ہونے لگو تو مشعر حرام (یعنی مزدلفے) میں خدا کا ذکر کرو اور اس طرح ذکر کرو جس طرح اس نے تم کو سکھایا۔ اور اس سے پیشتر تم لوگ (ان طریقوں سے) محض ناواقف تھے

198 اور اگر حج کے ساتھ ساتھ تم اپنے ربّ کا فضل بھی تلاش کرتے جاوٴ۔ تو اس میں کوئی مضائقہ نہیں۔1 پھر جب عرفات سے چلو، تو مشعرِ حرام (مزدلفہ) کے پاس ٹھیر کر اللہ کو یاد کرو اور اُس طرح یاد کرو۔ جس کی ہدایت اس نے تمہیں دی ہے، ورنہ اس سے پہلے تم لوگ بھٹکے ہوئے تھے۔2

ثُمَّ أَفِيضُواۡ مِنۡ حَيۡثُ أَفَاضَ ٱلنَّاسُ وَٱسۡتَغۡفِرُواۡ ٱللَّهَ‌ۚ إِنَّ ٱللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ ١٩٩

Thensonraپھرthummadepartsiz de akın edinتم پلٹوafīḍūfromyerdenسےminwhereverجہاںḥaythudepartakın ettiğiپلٹتے ہیںafāḍathe peopleinsanlarınلوگl-nāsuand ask forgivenessve mağfiret dileyinاور بخشش مانگوwa-is'taghfirū(of) AllahAllah'tanاللہ سےl-lahaIndeedşüphesizبیشکinnaAllahاللہ تعالیٰl-laha(is) Oft-ForgivingGafurdurبخشنے والاghafūrunMost MercifulRahimdirمہربان ہےraḥīmun

199 Then depart from the place from where [all] the people depart and ask forgiveness of Allah. Indeed, Allah is Forgiving and Merciful.

199 Sonra, insanların toplu olarak akın ettiği yerden, siz de akın edin. Allah'tan mağfiret dileyin. Allah bağışlar ve merhamet eder.

199 Sonra insanların akıp geldiği yerden siz de akıp gelin. Allah'tan bağışlanmanızı isteyin. Çünkü Allah çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.

199 پھر جہاں سے اور لوگ واپس ہوں وہیں سے تم بھی واپس ہو اور خدا سے بخشش مانگو۔ بےشک خدا بخشنے والا اور رحمت کرنے والا ہے

199 پھر جہاں سے اور سب لوگ پلٹتے ہیں وہیں سے تم بھی پلٹو اور اللہ سے معافی چاہو،1 یقیناً وہ معاف کرنے والا اور رحم فرمانے والا ہے

فَإِذَا قَضَيۡتُم مَّنَـٰسِكَكُمۡ فَٱذۡكُرُواۡ ٱللَّهَ كَذِكۡرِكُمۡ ءَابَآءَكُمۡ أَوۡ أَشَدَّ ذِكۡرًا‌ۗ فَمِنَ ٱلنَّاسِ مَن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِى ٱلدُّنۡيَا وَمَا لَهُۥ فِى ٱلۡأَخِرَةِ مِنۡ خَلَـٰقٍ ٢٠٠

Then whenzamanپھر جبfa-idhāyou complete[d]bitirinceپورے کرچکو تمqaḍaytumyour acts of worshipibadetleriniziاپنے مناسک۔ حج کے طریقےmanāsikakumthen rememberanınتو یاد کروfa-udh'kurūAllahAllah'ıاللہ کوl-lahaas you rememberandığınız gibiجیسا کہ یاد کرنا ہے تمہاراkadhik'rikumyour forefathersatalarınızıاپنے باپ دادا کوābāakumorveyaیاaw(with) greaterdaha kuvvetliزیادہ شدیدashaddaremembrancebir anışlaذکرdhik'ranAnd frominsanlardanپس سےfaminathe peopleلوگوں میں سےl-nāsiwhokimiکوئی وہ ہےmansayder kiجو کہتا ہےyaqūluOur LordRabbimizاے ہمارے ربrabbanāGrant usbize verدے ہم کوātināindünyadaمیںthe worldدنیاl-dun'yāAnd notve yokturاور نہیں ہوتاwamāfor himonunاس کے لیےlahuinahiretteمیںthe Hereafterآخرت میںl-ākhirati[of]hiçbirسےminany sharenasibiکوئی حصہkhalāqin

200 And when you have completed your rites, remember Allah like your [previous] remembrance of your fathers or with [much] greater remembrance. And among the people is he who says, "Our Lord, give us in this world," and he will have in the Hereafter no share.

200 Hac ibadetinizi bitirdiğinizde, babalarınızı andığınız gibi, hatta ondan daha kuvvetli bir anışla Allah'ı anın. "Rabbimiz! Bize sadece dünyada ver" diyen insanlar vardır, öylesine, ahirette bir pay yoktur.

200 Nihayet hac ibadetlerinizi bitirdiğiniz zaman, önceleri babalarınızı andığınız gibi, hatta daha kuvvetli bir anışla Allah'ı anın. İnsanlardan kimisi: "Ey Rabbimiz! Bize dünyada ver!" der. Onun için ahirette hiçbir kısmet yoktur.

200 پھر جب حج کے تمام ارکان پورے کرچکو تو (منیٰ میں) خدا کو یاد کرو۔ جس طرح اپنے باپ دادا کو یاد کیا کرتے تھے بلکہ اس سے بھی زیادہ اور بعض لوگ ایسے ہیں جو (خدا سے) التجا کرتے ہیں کہ اے پروردگار ہم کو (جو دنیا ہے) دنیا ہی میں عنایت کر ایسے لوگوں کا آخرت میں کچھ حصہ نہیں

200 پھر جب اپنے حج کے ارکان ادا کر چکو، تو جس طرح پہلے اپنے آبا واجداد کا ذکر کرتے تھے ، اُسی طرح اب اللہ کا ذکر و، بلکہ اس سے بھی بڑھ کر۔1 (مگر اللہ کو یاد کرنے والے لوگوں میں بھی بہت فرق ہے ) اُن میں سے کوئی تو ایسا ہے ، جو کہتا ہے کہ اے ہمارے ربّ ، ہمیں دنیا ہی میں سب کچھ دے دے۔ ایسے شخص کے لیے آخرت میں کوئی حصہ نہیں

وَمِنۡهُم مَّن يَقُولُ رَبَّنَآ ءَاتِنَا فِى ٱلدُّنۡيَا حَسَنَةً وَفِى ٱلۡأَخِرَةِ حَسَنَةً وَقِنَا عَذَابَ ٱلنَّارِ ٢٠١

And from thoseve onlardanاور ان میں سےwamin'humwhokimi deکوئیmansayderkiکہتا ہےyaqūluOur LordRabbimizاے ہمارے ربrabbanāGrant usbize verدے ہم کوātināindünyada daمیںthe worldدنیاl-dun'yāgoodgüzellikبھلائیḥasanatanand inahirette deاور میںwafīthe Hereafterآخرتl-ākhiratigoodgüzellikبھلائیḥasanatanand save usve bizi koruاور تو بچا ہم کوwaqinā(from the) punishmentazabındanعذاب سےʿadhāba(of) the Fireateşآگ کےl-nāri

201 But among them is he who says, "Our Lord, give us in this world [that which is] good and in the Hereafter [that which is] good and protect us from the punishment of the Fire."

201 "Rabbimiz! Bize dünyada iyiyi, ahirette de iyiyi ver, bizi ateşin azabından koru" diyenler vardır.

201 Yine onlardan: "Ey Rabbimiz! Bize dünyada bir güzellik ve ahirette de bir güzellik ver ve bizi ateş azabından koru!" diyenler vardır.

201 اور بعضے ایسے ہیں کہ دعا کرتے ہیں کہ پروردگار ہم کو دنیا میں بھی نعمت عطا فرما اور آخرت میں بھی نعمت بخشیو اور دوزخ کے عذاب سے محفوظ رکھیو

201 اور کوئی کہتا ہے کہ اے ہمارے رب! ہمیں دنیا میں بھی بھلائی دے اور آخرت میں بھی بھلائی اور آگ کے عذاب سے ہمیں بچا

أُوۡلَـٰٓئِكَ لَهُمۡ نَصِيبٌ مِّمَّا كَسَبُواۡ‌ۚ وَٱللَّهُ سَرِيعُ ٱلۡحِسَابِ ٢٠٢

Those işteیہی لوگ ہیںulāikafor themonlara vardırجن کے لیے ہےlahum(is) a sharebir payایک حصہnaṣībunof whatkazandıklarındanاس سے جوmimmāthey earnedانہوں نے کمایاkasabūand AllahAllahاور اللہwal-lahu(is) swiftçabuk görendirجلدی لینے والا ہےsarīʿu(in taking) accounthesabıحساب کاl-ḥisābi

202 Those will have a share of what they have earned, and Allah is swift in account.

202 İşte onlara, kazançlarından ötürü karşılık vardır. Allah hesabı çabuk görür.

202 İşte onlar için, kazandıklarından bir nasib vardır. Allah, hesabı çok çabuk görür.

202 یہی لوگ ہیں جن کے لئے ان کے کاموں کا حصہ (یعنی اجر نیک تیار) ہے اور خدا جلد حساب لینے والا (اور جلد اجر دینے والا) ہے

202 ایسے لوگ اپنی کمائی کے مطابق (دونوں جگہ) حصہ پائیں گے اور اللہ کو حساب چکاتے کچھ دیر نہیں لگتی

Surah 2 / Al-Baqarah / The Cow سورة البقرة 32
(For) the HajjHacحج (کے) al-ḥaju (are) monthsaylardadırمہینے ہیں ashhurun well knownbilinenمعلوم۔ جانے بوجھے maʿlūmātun then whoeverkimتو جو کوئی faman undertakesfarz ederse (kendisine)فرض کرے faraḍa thereinonda (o aylarda)ان میں fīhinna the Hajjhaccıحج کو l-ḥaja then noyokturتو نہ falā sexual relationskadına yaklaşmakعورتوں کی طرف رغبت کرے۔ کوئی شہواتی فعل کرے rafatha
and nove yokturاور نہ walā wickednessgünaha sapmakکوئی گناہ کے کام fusūqa and noyokturاور نہ walā quarrellingkavga etmekکوئی جھگڑا کرے jidāla duringhacdaمیں the Hajjحج میں۔ حج کے دوران l-ḥaji And whateverne varsaاور جو wamā you doyaptığınızتم کرو گے tafʿalū ofiyiliktenسے min goodبھلائی ۔ نیکی میں سے khayrin
knows itonu bilirجان لے گا اسے yaʿlamhu Allahاللہ l-lahu And take provisionve yanınıza azık alınاور تم زاد راہ لے لیا کرو watazawwadū (but) indeedşüphesizتو بیشک fa-inna (the) besten hayırlısıبہترین khayra provisionazığınزاد راہ l-zādi (is) righteousnesstakvadırتقوی ہے l-taqwā And fear Meve benden sakınınاور ڈرو مجھ سے wa-ittaqūni
O menEy sahipleriاے yāulī (of) understandingakılعقل والو l-albābi١٩٧ Not isyokturنہیں ہے laysa on yousizin içinتم پر ʿalaykum any sinbir günahکوئی گناہ junāḥun thataramanızdaکہ an
you seekتم تلاش کرو tabtaghū bountylutfunuفضل کو faḍlan fromRabbinizinسے min your Lordاپنے رب کی طرف rabbikum And whenzamanپھر جب fa-idhā you departayrılıp akın ettiğinizتم پلٹو afaḍtum fromArafattanسے min
(Mount) Arafatعرفات ʿarafātin then rememberanın (hatırlayın)تو یاد کرو fa-udh'kurū AllahAllah'ıاللہ کا l-laha nearyanındaپاس ʿinda the MonumentMeş'ar-iمشعر l-mashʿari [the] SacredHaramحرام کے (مزدلفہ) l-ḥarāmi
And remember HimO'nu anınاور یاد کرو اس کو wa-udh'kurūhu asgibiجیسا کہ kamā He (has) guided yousizi hidayet ettiğiاس نے راہنمائی کی تمہاری hadākum [and] thoughveاور بیشک wa-in you weresiz idinizتھے تم kuntum [from]O'ndan önceسے min before [it]اس سے قبل qablihi
surely amongsapıklardanالبتہ ان میں سے جو lamina those who went astrayراہ گم کردہ ہیں l-ḍālīna١٩٨ Thensonraپھر thumma departsiz de akın edinتم پلٹو afīḍū fromyerdenسے min whereverجہاں ḥaythu departakın ettiğiپلٹتے ہیں afāḍa
the peopleinsanlarınلوگ l-nāsu and ask forgivenessve mağfiret dileyinاور بخشش مانگو wa-is'taghfirū (of) AllahAllah'tanاللہ سے l-laha Indeedşüphesizبیشک inna Allahاللہ تعالیٰ l-laha (is) Oft-ForgivingGafurdurبخشنے والا ghafūrun Most MercifulRahimdirمہربان ہے raḥīmun١٩٩
Then whenzamanپھر جب fa-idhā you complete[d]bitirinceپورے کرچکو تم qaḍaytum your acts of worshipibadetleriniziاپنے مناسک۔ حج کے طریقے manāsikakum then rememberanınتو یاد کرو fa-udh'kurū AllahAllah'ıاللہ کو l-laha as you rememberandığınız gibiجیسا کہ یاد کرنا ہے تمہارا kadhik'rikum
your forefathersatalarınızıاپنے باپ دادا کو ābāakum orveyaیا aw (with) greaterdaha kuvvetliزیادہ شدید ashadda remembrancebir anışlaذکر dhik'ran And frominsanlardanپس سے famina the peopleلوگوں میں سے l-nāsi whokimiکوئی وہ ہے man
sayder kiجو کہتا ہے yaqūlu Our LordRabbimizاے ہمارے رب rabbanā Grant usbize verدے ہم کو ātinā indünyadaمیں the worldدنیا l-dun'yā And notve yokturاور نہیں ہوتا wamā for himonunاس کے لیے lahu inahiretteمیں the Hereafterآخرت میں l-ākhirati [of]hiçbirسے min
any sharenasibiکوئی حصہ khalāqin٢٠٠ And from thoseve onlardanاور ان میں سے wamin'hum whokimi deکوئی man sayderkiکہتا ہے yaqūlu Our LordRabbimizاے ہمارے رب rabbanā Grant usbize verدے ہم کو ātinā indünyada daمیں the worldدنیا l-dun'yā
goodgüzellikبھلائی ḥasanatan and inahirette deاور میں wafī the Hereafterآخرت l-ākhirati goodgüzellikبھلائی ḥasanatan and save usve bizi koruاور تو بچا ہم کو waqinā (from the) punishmentazabındanعذاب سے ʿadhāba (of) the Fireateşآگ کے l-nāri٢٠١
Those işteیہی لوگ ہیں ulāika for themonlara vardırجن کے لیے ہے lahum (is) a sharebir payایک حصہ naṣībun of whatkazandıklarındanاس سے جو mimmā they earnedانہوں نے کمایا kasabū and AllahAllahاور اللہ wal-lahu (is) swiftçabuk görendirجلدی لینے والا ہے sarīʿu (in taking) accounthesabıحساب کا l-ḥisābi٢٠٢
٣٢
‹ 30page 31 of the printed Mushaf32 ›