فَلَمَّا جَآءَهُم مُّوسَىٰ بِـَٔـايَـٰتِنَا بَيِّنَـٰتٍ قَالُواۡ مَا هَـٰذَآ إِلَّا سِحۡرٌ مُّفۡتَرًى وَمَا سَمِعۡنَا بِهَـٰذَا فِىٓ ءَابَآئِنَا ٱلۡأَوَّلِينَ ٣٦

But whenne zaman kiپھر جبfalammācame to themonlara gelinceآئے ان کے پاسjāahumMusaموسیٰmūsāwith Our Signsayetlerimizleساتھ ہماری نشانیوں کےbiāyātināclearaçık açıkکھلی کھلیbayyinātinthey saiddedilerانہوں نے کہاqālūNotdeğildirنہیں(is) thisbuیہhādhāexceptbaşka bir şeyمگرillāa magicbir büyüdenایک جادو ہےsiḥ'runinventeduydurulmuşبناوٹی/ جھوٹاmuf'taranand notveاور نہیںwamāwe heardişitmedikسنا ہم نےsamiʿ'nāof thisböyle bir şeyاس کے بارے میںbihādhāamongarasındaمیںour forefathersatalarımızاپنے آباؤ اجداد (میں )ābāināour forefathersilkپہلےl-awalīna

36 But when Moses came to them with Our signs as clear evidences, they said, "This is not except invented magic, and we have not heard of this [religion] among our forefathers."

36 Musa onlara, apaçık olarak, mucizelerimizle gelince: "Bu sadece uydurma bir sihirdir. Önceki atalarımızdan böylesini işitmemiştik" dediler.

36 Musa onlara apaçık âyetlerimizi getirince, "Bu, olsa olsa uydurulmuş bir sihirdir. Biz önceki atalarımızdan böylesini işitmemiştik" dediler.

36 اور جب موسٰی اُن کے پاس ہماری کھلی نشانیاں لےکر آئے تو وہ کہنے لگے کہ یہ جادو ہے جو اُس نے بنا کھڑا کیا ہے اور یہ باتیں ہم نے اپنے اگلے باپ دادا میں تو (کبھی) سنی نہیں

36 پھر جب موسیٰؑ اُن لوگوں کے پاس ہماری کھُلی کھُلی نشانیاں لے کر پہنچا تو اُنہوں نے کہا کہ یہ کچھ نہیں ہے مگر بناوٹی جادُو۔1 اور یہ باتیں تو ہم نے اپنے باپ دادا کے زمانے میں کبھی سُنی ہی نہیں۔2

وَقَالَ مُوسَىٰ رَبِّىٓ أَعۡلَمُ بِمَن جَآءَ بِٱلۡهُدَىٰ مِنۡ عِندِهِۦ وَمَن تَكُونُ لَهُۥ عَـٰقِبَةُ ٱلدَّارِ‌ۖ إِنَّهُۥ لَا يُفۡلِحُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ٣٧

And Musa saidve dedi kiاور کہاwaqālaAnd Musa saidMusaموسیٰ نےmūsāMy LordRabbimمیرا ربrabbīknows bestdaha iyi biliyorزیادہ جانتا ہےaʿlamuof whokiminساتھ اس کے جوbimanhas comegetirdiğiniلایاjāawith [the] guidancehidayetہدایتbil-hudāfrom Himkendisinin yanındanسےminfrom Himاس کی طرف (سے)ʿindihiand who ve kimeاور جوwamanwill beait olacağınıہےtakūnufor himonunاس کے لئےlahuthe good end in the Hereaftersonununانجامʿāqibatuthe good end in the Hereafterbu (dünya) evin(in)گھر کا/ آخری انجامl-dāriIndeedmuhakkak kiبیشک وہinnahunotolmazنہیںwill be successfuliflahفلاح پاتےyuf'liḥuthe wrongdoerszalimlerظالمl-ẓālimūna

37 And Moses said, "My Lord is more knowing [than we or you] of who has come with guidance from Him and to whom will be succession in the home. Indeed, wrongdoers do not succeed."

37 Musa: "Rabbim, katından bir doğruluk rehberini kimin getirdiğini, dünyanın sonunun kimin olacağını daha iyi bilir. Doğrusu zalimler başarıya erişemezler" dedi.

37 Musa şöyle dedi: "Rabbim, kendi katından kimin hidayet rehberi getirdiğini ve hayırlı akibetin kime nasip olacağını en iyi bilendir. Muhakkak ki zalimler, kurtuluşa eremezler."

37 اور موسٰی نے کہا کہ میرا پروردگار اس شخص کو خوب جانتا ہے جو اس کی طرف سے حق لےکر آیا ہے اور جس کے لئے عاقبت کا گھر (یعنی بہشت) ہے۔ بیشک ظالم نجات نہیں پائیں گے

37 موسیٰؑ نے جواب دیا”میرا ربّ اُس شخص کے حال سے خوب واقف ہے جو اُس کی طرف سے ہدایت لے کر آیا ہے اور وہی بہتر جانتا ہے کہ آخری انجام کِس کا اچھا ہونا ہے، حق یہ ہے کہ ظالم کبھی فلاح نہیں پاتے۔“1

وَقَالَ فِرۡعَوۡنُ يَـٰٓأَيُّهَا ٱلۡمَلَأُ مَا عَلِمۡتُ لَكُم مِّنۡ إِلَـٰهٍ غَيۡرِى فَأَوۡقِدۡ لِى يَـٰهَـٰمَـٰنُ عَلَى ٱلطِّينِ فَٱجۡعَل لِّى صَرۡحًا لَّعَلِّىٓ أَطَّلِعُ إِلَىٰٓ إِلَـٰهِ مُوسَىٰ وَإِنِّى لَأَظُنُّهُۥ مِنَ ٱلۡكَـٰذِبِينَ ٣٨

And Firaun saidve dedi kiاور کہاwaqālaAnd Firaun saidFir'avnفرعون نےfir'ʿawnuO chiefseyاےyāayyuhāO chiefsileri gelenlerسرداروl-mala-uNotbilmiyorumنہیںI knowمیں جانتاʿalim'tufor yousizin içinتمہارے لئےlakumanyhiçbirکوئیmingodbir tanrıالٰہilāhinother than mebenden başkaاپنے سواghayrīSo kindleateş yakپس جلاfa-awqidfor mebenim içinمیرے لئےO Hamaney Hâmânاے ہامانyāhāmānuUponüzerindeاوپرʿalāthe clayçamurunمٹی کےl-ṭīniand makeve yapپھر بناfa-ij'ʿalfor mebanaمیرے لئےa lofty towerbir kuleایک محلṣarḥanso that [I]belkiشاید کہ میںlaʿallīI may lookçıkarımاطلاع پاؤں/ دیکھ سکوںaṭṭaliʿuattanrısınaطرفilā(the) Godالٰہ کےilāhi(of) MusaMusa'nınموسیٰ کےmūsāAnd indeed, Içünkü benاور بیشک میںwa-innī[I] think that hesanıyorum ki oالبتہ سمجھتا ہوں اس کوla-aẓunnuhu(is) ofyalancılardandırسےminathe liarsجھوٹوں میں (سے)l-kādhibīna

38 And Pharaoh said, "O eminent ones, I have not known you to have a god other than me. Then ignite for me, O Haman, [a fire] upon the clay and make for me a tower that I may look at the God of Moses. And indeed, I do think he is among the liars."

38 Firavun: "Ey ileri gelenler! Sizin benden başka bir tanrınız olduğunu bilmiyorum. Ey Haman! Benim için, toprak üzerine bir ateş yak, tuğla hazırlayıp bana bir kule yap; çıkar belki Musa'nın tanrısını görürüm. Doğrusu onu yalancılardan sanıyorum" dedi.

38 Firavun: "Ey ileri gelenler! Sizin için benden başka bir ilâh tanımıyorum. Ey Hâmân, haydi benim için çamur üzerine ateş yak (ve tuğla imal et), bana bir kule yap ki, Musa'nın ilâhına çıkayım; ama sanıyorum, o mutlaka yalan söyleyenlerdendir." dedi.

38 اور فرعون نے کہا کہ اے اہلِ دربار میں تمہارا اپنے سوا کسی کو خدا نہیں جانتا تو ہامان میرے لئے گارے کو آگ لگوا (کر اینٹیں پکوا) دو پھر ایک (اُونچا) محل بنادو تاکہ میں موسٰی کے خدا کی طرف چڑھ جاؤں اور میں تو اُسے جھوٹا سمجھتا ہوں

38 اور فرعون نے کہا”اے اہلِ دربار، میں تو اپنے سوا تمہارے کسی خدا کو نہیں جانتا۔1 ہامان، ذرا اینٹیں پکوا کر میرے لیے ایک اونچی عمارت تو بنوا ، شاید کہ اُس پر چڑھ کر میں موسیٰؑ کے خدا کو دیکھ سکوں، میں تو اسے جھُوٹاسمجھتا ہوں۔“2

وَٱسۡتَكۡبَرَ هُوَ وَجُنُودُهُۥ فِى ٱلۡأَرۡضِ بِغَيۡرِ ٱلۡحَقِّ وَظَنُّوٓاۡ أَنَّهُمۡ إِلَيۡنَا لَا يُرۡجَعُونَ ٣٩

And he was arrogantbüyüklük tasladılarاور اس نے تکبر کیاwa-is'takbaraAnd he was arrogantO (Fir'avn)اس نےhuwaand his hostsve askerleriاور اس کے لشکروں نےwajunūduhuinyeryüzündeمیںthe landزمین (میں)l-arḍiwithoutolmaksızınناbighayririghthakkıحقl-ḥaqiand they thoughtve sandılarاور وہ سمجھے تھےwaẓannūthat theykendilerininبیشک وہannahumto Usbizeہماری طرفilaynānotdöndürülmeyecekleriniنہwill be returnedلوٹائے جائیں گےyur'jaʿūna

39 And he was arrogant, he and his soldiers, in the land, without right, and they thought that they would not be returned to Us.

39 O ve askerleri, memlekette, haksız yere büyüklük tasladılar. Gerçekten Bize döndürülmeyeceklerini sandılar.

39 O ve askerleri, yeryüzünde haksız yere büyüklük tasladılar ve gerçekten bize döndürülmeyeceklerini sandılar.

39 اور وہ اور اس کے لشکر ملک میں ناحق مغرور ہورہے تھے اور خیال کرتے تھے کہ وہ ہماری طرف لوٹ کر نہیں آئیں گے

39 اُس نے اور اُس کے لشکروں نے زمین میں بغیر کسی حق کے اپنی بڑائی کا گھمنڈ کیا1 اور سمجھے کہ اُنہیں کبھی ہماری طرف پلٹنا نہیں ہے۔2

فَأَخَذۡنَـٰهُ وَجُنُودَهُۥ فَنَبَذۡنَـٰهُمۡ فِى ٱلۡيَمِّ‌ۖ فَٱنظُرۡ كَيۡفَ كَانَ عَـٰقِبَةُ ٱلظَّـٰلِمِينَ ٤٠

So We seized himbiz de onu tuttukتو پکڑ لیا ہم نے اس کوfa-akhadhnāhuand his hostsve askerleriniاور اس کے لشکروں کوwajunūdahuand We threw themve attıkتو پھینک دیا ہم نے ان کوfanabadhnāhuminsuyaمیںthe seaسمندر (میں)l-yamiSo seebakتو دیکھوfa-unẓurhownasılکس طرحkayfawasolduہواkāna(the) endsonuانجامʿāqibatu(of) the wrongdoerszalimlerinظالموں کاl-ẓālimīna

40 So We took him and his soldiers and threw them into the sea. So see how was the end of the wrongdoers.

40 Biz de, onu ve askerlerini yakalayıp suya attık. Zalimlerin sonunun nasıl olduğuna bir bak.

40 Biz de onu ve askerlerini yakalayıp denize atıverdik. Bir bak, zalimlerin sonu nice oldu!

40 تو ہم نے اُن کو اور اُن کے لشکروں کو پکڑلیا اور دریا میں ڈال دیا۔ سو دیکھ لو ظالموں کا کیسا انجام ہوا

40 آخر کار ہم نے اُسے اور اُس کے لشکروں کو پکڑا اور سمندر میں پھینک دیا۔1 اب دیکھ لو کہ اُن ظالموں کا کیسا انجام ہوا

وَجَعَلۡنَـٰهُمۡ أَئِمَّةً يَدۡعُونَ إِلَى ٱلنَّارِ‌ۖ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ لَا يُنصَرُونَ ٤١

And We made themve biz onları yaptıkاور بنایا ہم نے ان کوwajaʿalnāhumleadersönderlerامامa-immataninvitingçağıranبلاتے تھےyadʿūnatoateşeطرفilāthe Fireآگ کیl-nāriand (on the) Dayve günüاور دنwayawma(of) the Resurrectionkıyametقیامت کےl-qiyāmatinotaslaنہthey will be helpedyardım olunmazlarمدد دیئے جائیں گےyunṣarūna

41 And We made them leaders inviting to the Fire, and on the Day of Resurrection they will not be helped.

41 Onları, ateşe çağıran önderler kıldık; kıyamet günü yardım görmezler.

41 Onları ateşe çağıran öncüler kıldık. Kıyamet günü onlar yardım görmeyeceklerdir.

41 اور ہم نے ان کو پیشوا بنایا تھا وہ (لوگوں) کو دوزخ کی طرف بلاتے تھے اور قیامت کے دن اُن کی مدد نہیں کی جائے گی

41 ہم نے اُنہیں جہنّم کی طرف دعوت دینے والے پیش رو بنا دیا1 اور قیامت کے روز وہ کہیں سے کوئی مدد نہ پا سکیں گے

وَأَتۡبَعۡنَـٰهُمۡ فِى هَـٰذِهِ ٱلدُّنۡيَا لَعۡنَةً‌ۖ وَيَوۡمَ ٱلۡقِيَـٰمَةِ هُم مِّنَ ٱلۡمَقۡبُوحِينَ ٤٢

And We caused to follow themve onların ardına taktıkاور پیچھے لگادی ہم نے ان کےwa-atbaʿnāhuminbuمیںthisاسhādhihiworlddünyada;دنیا (میں)l-dun'yāa cursebir la'netلعنتlaʿnatanand (on the) Dayve günü iseاور دنwayawma(of) the Resurrectionkıyametقیامت کےl-qiyāmatitheyonlarوہhum(will be) ofçirkinleştirilenlerdendirسےminathe despisedبدحال لوگوں میں (سے) ہوں گےl-maqbūḥīna

42 And We caused to overtake them in this world a curse, and on the Day of Resurrection they will be of the despised.

42 Bu dünyada laneti ardlarına taktık; onlar kıyamet gününde de iğrenç kimselerden olacaklardır.

42 Bu dünyada arkalarına lanet taktık. Onlar, kıyamet gününde de kötülenmişler arasındadır.

42 اور اس دنیا سے ہم نے اُن کے پیچھے لعنت لگادی اور وہ قیامت کے روز بھی بدحالوں میں ہوں گے

42 ہم نے اِس دنیا میں ان کے پیچھے لعنت لگا دی اور قیامت کے روز وہ بڑی قباحت میں مبتلا ہوں گے۔1

وَلَقَدۡ ءَاتَيۡنَا مُوسَى ٱلۡكِتَـٰبَ مِنۢ بَعۡدِ مَآ أَهۡلَكۡنَا ٱلۡقُرُونَ ٱلۡأُولَىٰ بَصَآئِرَ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَرَحۡمَةً لَّعَلَّهُمۡ يَتَذَكَّرُونَ ٤٣

And verilyve andolsunاور البتہ تحقیقwalaqadWe gavebiz verdikدی ہم نےātaynāMusaMusa'yaموسیٰ کوmūsāthe ScriptureKitabıکتابl-kitābaafter [what]sonraکےminafter [what]اس کے بعد کہbaʿdiafter [what]helak ettiktenجوWe had destroyedہم نے ہلاک کردیاahlaknāthe generationsnesilleriبستیوں کوl-qurūnaformerilkپہلیl-ūlā(as) an enlightenmentbir aydınlanma olanسراسر بصیرت تھیbaṣāirafor the mankindinsanlar içinلوگوں کے لئےlilnnāsiand a guidanceve hidayet olanاور ہدایتwahudanand mercyve rahmet olanاور رحمت تھیwaraḥmatanthat they maybelki onlarشاید کہ وہlaʿallahumrememberdüşünür öğüt alırlarنصیحت پکڑیںyatadhakkarūna

43 And We gave Moses the Scripture, after We had destroyed the former generations, as enlightenment for the people and guidance and mercy that they might be reminded.

43 And olsun ki, Musa'ya, ilk nesilleri yok ettikten sonra, insanlar düşünsünler diye Kitap'ı, açık belgeler, doğruluk rehberi ve rahmet olarak verdik.

43 Andolsun ki biz, ilk nesilleri yok ettikten sonra Musa'ya olur ki düşünür, öğüt alırlar diye, insanlar için apaçık deliller, hidayet rehberi ve rahmet olarak o Kitab'ı (Tevrat'ı) vermişizdir.

43 اور ہم نے پہلی اُمتوں کے ہلاک کرنے کے بعد موسٰی کو کتاب دی جو لوگوں کے لئے بصیرت اور ہدایت اور رحمت ہے تاکہ وہ نصیحت پکڑیں

43 پچھلی نسلوں کو ہلاک کرنے کے بعد ہم نے موسیٰؑ کو کتاب عطا کی، لوگوں کے لیے بصیرتوں کا سامان بنا کر ، ہدایت اور رحمت بنا کر، تاکہ شاید لوگ سبق حاصل کریں۔1

Surah 28 / Al-Qasas / The Stories سورة القصص 391
But whenne zaman kiپھر جب falammā came to themonlara gelinceآئے ان کے پاس jāahum Musaموسیٰ mūsā with Our Signsayetlerimizleساتھ ہماری نشانیوں کے biāyātinā clearaçık açıkکھلی کھلی bayyinātin they saiddedilerانہوں نے کہا qālū Notdeğildirنہیں (is) thisbuیہ hādhā exceptbaşka bir şeyمگر illā a magicbir büyüdenایک جادو ہے siḥ'run
inventeduydurulmuşبناوٹی/ جھوٹا muf'taran and notveاور نہیں wamā we heardişitmedikسنا ہم نے samiʿ'nā of thisböyle bir şeyاس کے بارے میں bihādhā amongarasındaمیں our forefathersatalarımızاپنے آباؤ اجداد (میں ) ābāinā our forefathersilkپہلے l-awalīna٣٦ And Musa saidve dedi kiاور کہا waqāla
And Musa saidMusaموسیٰ نے mūsā My LordRabbimمیرا رب rabbī knows bestdaha iyi biliyorزیادہ جانتا ہے aʿlamu of whokiminساتھ اس کے جو biman has comegetirdiğiniلایا jāa with [the] guidancehidayetہدایت bil-hudā from Himkendisinin yanındanسے min from Himاس کی طرف (سے) ʿindihi and who ve kimeاور جو waman will beait olacağınıہے takūnu
for himonunاس کے لئے lahu the good end in the Hereaftersonununانجام ʿāqibatu the good end in the Hereafterbu (dünya) evin(in)گھر کا/ آخری انجام l-dāri Indeedmuhakkak kiبیشک وہ innahu notolmazنہیں will be successfuliflahفلاح پاتے yuf'liḥu the wrongdoerszalimlerظالم l-ẓālimūna٣٧ And Firaun saidve dedi kiاور کہا waqāla And Firaun saidFir'avnفرعون نے fir'ʿawnu
O chiefseyاے yāayyuhā O chiefsileri gelenlerسردارو l-mala-u Notbilmiyorumنہیں I knowمیں جانتا ʿalim'tu for yousizin içinتمہارے لئے lakum anyhiçbirکوئی min godbir tanrıالٰہ ilāhin other than mebenden başkaاپنے سوا ghayrī So kindleateş yakپس جلا fa-awqid
for mebenim içinمیرے لئے O Hamaney Hâmânاے ہامان yāhāmānu Uponüzerindeاوپر ʿalā the clayçamurunمٹی کے l-ṭīni and makeve yapپھر بنا fa-ij'ʿal for mebanaمیرے لئے a lofty towerbir kuleایک محل ṣarḥan so that [I]belkiشاید کہ میں laʿallī I may lookçıkarımاطلاع پاؤں/ دیکھ سکوں aṭṭaliʿu attanrısınaطرف ilā
(the) Godالٰہ کے ilāhi (of) MusaMusa'nınموسیٰ کے mūsā And indeed, Içünkü benاور بیشک میں wa-innī [I] think that hesanıyorum ki oالبتہ سمجھتا ہوں اس کو la-aẓunnuhu (is) ofyalancılardandırسے mina the liarsجھوٹوں میں (سے) l-kādhibīna٣٨ And he was arrogantbüyüklük tasladılarاور اس نے تکبر کیا wa-is'takbara
And he was arrogantO (Fir'avn)اس نے huwa and his hostsve askerleriاور اس کے لشکروں نے wajunūduhu inyeryüzündeمیں the landزمین (میں) l-arḍi withoutolmaksızınنا bighayri righthakkıحق l-ḥaqi and they thoughtve sandılarاور وہ سمجھے تھے waẓannū that theykendilerininبیشک وہ annahum to Usbizeہماری طرف ilaynā
notdöndürülmeyecekleriniنہ will be returnedلوٹائے جائیں گے yur'jaʿūna٣٩ So We seized himbiz de onu tuttukتو پکڑ لیا ہم نے اس کو fa-akhadhnāhu and his hostsve askerleriniاور اس کے لشکروں کو wajunūdahu and We threw themve attıkتو پھینک دیا ہم نے ان کو fanabadhnāhum insuyaمیں
the seaسمندر (میں) l-yami So seebakتو دیکھو fa-unẓur hownasılکس طرح kayfa wasolduہوا kāna (the) endsonuانجام ʿāqibatu (of) the wrongdoerszalimlerinظالموں کا l-ẓālimīna٤٠
And We made themve biz onları yaptıkاور بنایا ہم نے ان کو wajaʿalnāhum leadersönderlerامام a-immatan invitingçağıranبلاتے تھے yadʿūna toateşeطرف ilā the Fireآگ کی l-nāri and (on the) Dayve günüاور دن wayawma (of) the Resurrectionkıyametقیامت کے l-qiyāmati
notaslaنہ they will be helpedyardım olunmazlarمدد دیئے جائیں گے yunṣarūna٤١ And We caused to follow themve onların ardına taktıkاور پیچھے لگادی ہم نے ان کے wa-atbaʿnāhum inbuمیں thisاس hādhihi worlddünyada;دنیا (میں) l-dun'yā a cursebir la'netلعنت laʿnatan
and (on the) Dayve günü iseاور دن wayawma (of) the Resurrectionkıyametقیامت کے l-qiyāmati theyonlarوہ hum (will be) ofçirkinleştirilenlerdendirسے mina the despisedبدحال لوگوں میں (سے) ہوں گے l-maqbūḥīna٤٢ And verilyve andolsunاور البتہ تحقیق walaqad We gavebiz verdikدی ہم نے ātaynā
MusaMusa'yaموسیٰ کو mūsā the ScriptureKitabıکتاب l-kitāba after [what]sonraکے min after [what]اس کے بعد کہ baʿdi after [what]helak ettiktenجو We had destroyedہم نے ہلاک کردیا ahlaknā the generationsnesilleriبستیوں کو l-qurūna formerilkپہلی l-ūlā
(as) an enlightenmentbir aydınlanma olanسراسر بصیرت تھی baṣāira for the mankindinsanlar içinلوگوں کے لئے lilnnāsi and a guidanceve hidayet olanاور ہدایت wahudan and mercyve rahmet olanاور رحمت تھی waraḥmatan that they maybelki onlarشاید کہ وہ laʿallahum rememberdüşünür öğüt alırlarنصیحت پکڑیں yatadhakkarūna٤٣
٣٩١
‹ 389page 390 of the printed Mushaf391 ›