أَوَلَا يَعۡلَمُونَ أَنَّ ٱللَّهَ يَعۡلَمُ مَا يُسِرُّونَ وَمَا يُعۡلِنُونَ ٧٧

Do notbilmiyorlar mı ki?کیا نہیںawalāthey knowوہ جانتےyaʿlamūnathatşüphesizبیشکannaAllahاللہl-lahaknowsbilirوہ جانتا ہےyaʿlamuwhatşeyleriجوthey concealonların gizledikleriوہ چھپاتے ہیںyusirrūnaand whatve şeyleriاور جوwamāthey declareaçığa vurduklarıوہ ظاہر کرتے ہیںyuʿ'linūna

77 But do they not know that Allah knows what they conceal and what they declare?

77 Gizlediklerini de, açıkladıklarını da Allah'ın bildiğini bilmiyorlar mı?

77 Peki bilmezler mi ki, onlar neyi sır olarak saklar ve neyi açıkça söylerlerse Allah hepsini bilir.

77 کیا یہ لوگ یہ نہیں جانتے کہ جو کچھ یہ چھپاتے اور جو کچھ ظاہر کرتے ہیں، خدا کو (سب) معلوم ہے

77 اور کیا یہ جانتے نہیں ہیں کہ جو کچھ یہ چھپاتے ہیں اور جو کچھ ظاہر کرتے ہیں، اللہ کو سب باتوں کی خبر ہے

وَمِنۡهُمۡ أُمِّيُّونَ لَا يَعۡلَمُونَ ٱلۡكِتَـٰبَ إِلَّآ أَمَانِىَّ وَإِنۡ هُمۡ إِلَّا يَظُنُّونَ ٧٨

And among themonların içinde vardırاور ان میں سے کچھwamin'hum(are) unlettered onesümmilerان پڑھ ہیںummiyyūna(who) do notbilmezlerنہیںknowوہ جانتےyaʿlamūnathe bookKitabıکتاب کوl-kitābaexceptdışındaسوائےillāwishful thinkingkuruntularıخواہشات کےamāniyyaand notonlarاورنہیں ہیںwa-intheyوہhum(do anything) exceptsadeceمگرillāguesszannediyorlarوہ گمان رکھتےyaẓunnūna

78 And among them are unlettered ones who do not know the Scripture except in wishful thinking, but they are only assuming.

78 Onların bir kısmının okuyup yazması yoktu. Kitab'ı bilmezlerdi; bildikleri sadece bir takım yalan ve kuruntulardı. Onlar ancak vehim içindedirler.

78 Bunların bir de ümmî (okuma yazması olmayan) kısmı vardır, kitabı bilmezler, ancak birtakım kuruntu yığınına, boş saplantılara kapılır ve zan içinde dolaşır dururlar.

78 اور بعض ان میں ان پڑھ ہیں کہ اپنے باطل خیالات کے سوا (خدا کی) کتاب سے واقف ہی نہیں اور وہ صرف ظن سے کام لیتے ہیں

78 ان میں ایک دوسرا گروہ امیّوں کا ہے، جو کتاب کا علم رکھتے نہیں ، بس اپنی بے بنیاد امیدوں اور آرزووٴں کو لیے بیٹھے ہیں اور محض وہم وگمان پر چلے جا رہے ہیں۔1

فَوَيۡلٌ لِّلَّذِينَ يَكۡتُبُونَ ٱلۡكِتَـٰبَ بِأَيۡدِيهِمۡ ثُمَّ يَقُولُونَ هَـٰذَا مِنۡ عِندِ ٱللَّهِ لِيَشۡتَرُواۡ بِهِۦ ثَمَنًا قَلِيلاً‌ۖ فَوَيۡلٌ لَّهُم مِّمَّا كَتَبَتۡ أَيۡدِيهِمۡ وَوَيۡلٌ لَّهُم مِّمَّا يَكۡسِبُونَ ٧٩

So woevay halineپس ہلاکت ہے ان لوگوں کے لئےfawaylunto those whoo kimselerin kiان لوگوں کے لئیےlilladhīnawriteyazıyorlarجو لکھتے ہیںyaktubūnathe bookKitabıکتاب کوl-kitābawith their (own) handselleriyleساتھ اپنے ہاتھوں کےbi-aydīhimthensonraپھرthummathey saydiyorlarوہ کہتے ہیںyaqūlūnaThisbuیہhādhā(is)katındandırسےminfromطرفʿindiAllahاللہ کےl-lahito bartersatmak içinتاکہ وہ لیںliyashtarūwith itonuبدلے اس کےbihi(for) a priceparayaقیمتthamananlittleazıcıkتھوڑیqalīlanSo woevay halineپس ہلاکت ہےfawaylunto themonlarınان کے لئےlahumfor whatötürüاس سے جوmimmāhave writtenyazdığındanلکھاkatabattheir handsellerininان کے ہاتھوں سےaydīhimand woevay halineاورہلاکت ہےwawaylunto themonlarınان کے لئےlahumfor whatötürüاس سے جوmimmāthey earnkazandıklarındanوہ کماتے ہیںyaksibūna

79 So woe to those who write the "scripture" with their own hands, then say, "This is from Allah," in order to exchange it for a small price. Woe to them for what their hands have written and woe to them for what they earn.

79 Vay, Kitabı elleriyle yazıp, sonra da onu az bir değere satmak için, "Bu Allah katındandır" diyenlere! Vay ellerinin yazdıklarına! Vay kazandıklarına!

79 Artık o kimselerin vay haline ki, kendi elleriyle kitap yazarlar da sonra biraz para almak için "Bu Allah katındandır." derler. Artık vay o elleriyle yazdıkları yüzünden onlara, vay o kazandıkları vebal yüzünden onlara!..

79 تو ان لوگوں پر افسوس ہے جو اپنے ہاتھ سے تو کتاب لکھتے ہیں اور کہتے یہ ہیں کہ یہ خدا کے پاس سے (آئی) ہے، تاکہ اس کے عوض تھوڑی سے قیمت (یعنی دنیوی منفعت) حاصل کریں۔ ان پر افسوس ہے، اس لیے کہ (بےاصل باتیں) اپنے ہاتھ سے لکھتے ہیں اور (پھر) ان پر افسوس ہے، اس لیے کہ ایسے کام کرتے ہیں

79 پس ہلاکت اور تباہی ہے اُن لوگوں کیلے جو اپنے ہاتھوں سے شرع کا نوشتہ لکھتے ہیں پھر لوگوں سے کہتے ہیں کہ یہ اللہ کے پاس سے آیا ہوا ہے تاکہ اس کے معاوضے میں تھوڑا سا فائدہ حاصل کر لیں1۔ اُن کے ہاتھوں کا یہ لکھا بھی ان کے لیے تباہی کا سامان ہے اور ان کی یہ کمائی بھی ان کے لیے موجبِ ہلاکت

وَقَالُواۡ لَن تَمَسَّنَا ٱلنَّارُ إِلَّآ أَيَّامًا مَّعۡدُودَةً‌ۚ قُلۡ أَتَّخَذۡتُمۡ عِندَ ٱللَّهِ عَهۡدًا فَلَن يُخۡلِفَ ٱللَّهُ عَهۡدَهُۥٓ‌ۖ أَمۡ تَقُولُونَ عَلَى ٱللَّهِ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٨٠

And they sayBir de dediler kiاور وہ کہتے ہیںwaqālūNeveraslaہرگز نہیںlanwill touch usbize dokunmayacaktırچھوئے گی ہم کوtamassanāthe Fireateşآگl-nāruexceptdışındaمگرillā(for) daysgünدنayyāmannumberedsayılı birkaçگنتی کے / گنے چنےmaʿdūdatanSayDe kiکہ دیجئےqulHave you takenaldınız mı?کیا تم نے لے رکھا ہےattakhadhtumfromkatındaپاس سےʿindaAllahاللہ کےl-lahia covenantbir söz (bu hususta)کوئی عہدʿahdanso neveröyleyseتو ہرگز نہیںfalanwill breakdönmezخلاف کرے گاyukh'lifaAllahاللہl-lahuHis Covenantsözündenاپنے عہد کےʿahdahuOryoksaیاam(do) you saysöylüyorsunuzتم کہتے ہوtaqūlūnaagainsthakkındaاوپرʿalāAllahاللہ کےl-lahiwhatbir şeyجوnotbilmediğinizنہیںyou knowتم جانتےtaʿlamūna

80 And they say, "Never will the Fire touch us, except for a few days." Say, "Have you taken a covenant with Allah? For Allah will never break His covenant. Or do you say about Allah that which you do not know?"

80 "Ateş bize sadece sayılı birkaç gün değecektir", derler; sor, "Allah katından siz söz mü aldınız?", eğer öyle ise Allah sözünden caymayacaktır. "Yoksa Allah'a karşı bilmediğiniz bir şey mi söylüyorsunuz?"

80 Bir de dediler ki: "Bize sayılı birkaç günden başka asla ateş azabı dokunmaz". De ki; "Siz Allah'dan bir ahit mi aldınız? Böyle ise Allah sözünden dönmez. Yoksa siz Allah'a karşı bilemeyeceğiniz şeyleri mi söylüyorsunuz?"

80 اور کہتے ہیں کہ (دوزخ کی) آگ ہمیں چند روز کے سوا چھو ہی نہیں سکے گی۔ ان سے پوچھو، کیا تم نے خدا سے اقرار لے رکھا ہے کہ خدا اپنے اقرار کے خلاف نہیں کرے گا۔ (نہیں)، بلکہ تم خدا کے بارے میں ایسی باتیں کہتے ہو جن کا تمہیں مطلق علم نہیں

80 وہ کہتے ہیں کہ دوزخ کی آگ ہمیں ہرگزچُھونے والی نہیں اِلّا یہ کہ چند روز کی سزا مِل جائے تو مِل جائے1۔ اِن سے پوچھو ، کیا تم نے اللہ سے کوئی عہد لے لیا ہے ، جس کی خلاف ورزی وہ نہیں کر سکتا؟ یا بات یہ ہے کہ تم اللہ کے ذمّے ڈال کر ایسی باتیں کہ دیتے ہو جن کے متعلق تمہیں علم نہیں ہے کہ اُس نے ان کا ذمہ لیا ہے؟ آخر تمہیں دوزخ کی آگ کیوں نہ چُھوئے گی؟

بَلَىٰ مَن كَسَبَ سَيِّئَةً وَأَحَـٰطَتۡ بِهِۦ خَطِيٓــَٔتُهُۥ فَأُوۡلَـٰٓئِكَ أَصۡحَـٰبُ ٱلنَّارِ‌ۖ هُمۡ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ٨١

Yesevetکیوں نہیںbalāwhoeverkimجس نےmanearnedkazanırکمایاkasabaevilbir günahبرائی کوsayyi-atanand surrounded himve kuşatmış olursaاحاطہ کیا / گھیر لیاwa-aḥāṭatwithkendisiniاس کوbihihis sins suçuاس کی خطا نےkhaṭīatuhu[so] thoseişte onlarتو یہی لوگfa-ulāika(are the) companionshalkıdırساتھی ہیںaṣḥābu(of) the Fireateşآگ کےl-nāritheyonlarوہhumin itoradaاس میںfīhā(will) abide foreversürekli kalacaklardırہمیشہ رہنے والے ہیںkhālidūna

81 Yes, whoever earns evil and his sin has encompassed him - those are the companions of the Fire; they will abide therein eternally.

81 Hayır öyle değil; kötülük işleyip suçu kendisini kuşatmış olan kimseler; cehennemlikler işte onlardır. Onlar orada temellidirler.

81 Evet kim bir günah işlemiş de kendi günahı kendisini her yandan kuşatmış ise, işte öyleleri ateş ehlidirler ve orada ebedî kalıcıdırlar.

81 ہاں جو برے کام کرے، اور اس کے گناہ (ہر طرف سے) گھیر لیں تو ایسے لوگ دوزخ (میں جانے) والے ہیں (اور) وہ ہمیشہ اس میں (جلتے) رہیں گے

81 جو بھی بدی کمائے گا اور اپنی خطا کاری کے چکر میں پڑا رہے گا، وہ دوزخی ہے او ر دوزخ ہی میں وہ ہمیشہ رہے گا

وَٱلَّذِينَ ءَامَنُواۡ وَعَمِلُواۡ ٱلصَّـٰلِحَـٰتِ أُوۡلَـٰٓئِكَ أَصۡحَـٰبُ ٱلۡجَنَّةِ‌ۖ هُمۡ فِيهَا خَـٰلِدُونَ ٨٢

And those whokimselerاور وہ لوگwa-alladhīnabelievedinananجو ایمان لائےāmanūand didve yapanlarاور انہوں نے عمل کئےwaʿamilūrighteous deedsyararlı işlerاچھے / نیکl-ṣāliḥātithoseişte onlar daتو یہی لوگulāika(are the) companionshalkıdırساتھی ہیںaṣḥābu(of) Paradisecennetجنت کےl-janatitheyonlarوہhumin itoradaاس میںfīhā(will) abide foreversürekli kalacaklardırہمیشہ رہنے والے ہیںkhālidūna

82 But they who believe and do righteous deeds - those are the companions of Paradise; they will abide therein eternally.

82 İnanıp yararlı işler yapan kimseler cennetlik olanlardır, onlar da orada temellidirler.

82 İman edip salih ameller işleyenler, işte öyleleri de cennet ehlidirler ve orada ebedî kalıcıdırlar.

82 اور جو ایمان لائیں اور نیک کام کریں، وہ جنت کے مالک ہوں گے (اور) ہمیشہ اس میں (عیش کرتے) رہیں گے

82 اور جو لوگ ایمان لائیں گے اور نیک عمل کریں گے وہی جنتی ہیں اور جنت میں وہ ہمیشہ رہیں گے

وَإِذۡ أَخَذۡنَا مِيثَـٰقَ بَنِىٓ إِسۡرٰٓءِيلَ لَا تَعۡبُدُونَ إِلَّا ٱللَّهَ وَبِٱلۡوٰلِدَيۡنِ إِحۡسَانًا وَذِى ٱلۡقُرۡبَىٰ وَٱلۡيَتَـٰمَىٰ وَٱلۡمَسَـٰكِينِ وَقُولُواۡ لِلنَّاسِ حُسۡنًا وَأَقِيمُواۡ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواۡ ٱلزَّكَوٰةَ ثُمَّ تَوَلَّيۡتُمۡ إِلَّا قَلِيلاً مِّنكُمۡ وَأَنتُم مُّعۡرِضُونَ ٨٣

And whenve haniاور جبwa-idhWe tookbiz almıştıkلیا ہم نےakhadhnā(the) covenantbir sözپکا عہدmīthāqa(from the) Childrenoğullarındanبنیbanī(of) Israelİsrailاسرائیل سےis'rāīlaNotkulluk etmeyeceksinizنہyou will worshipتم عبادت کرو گےtaʿbudūnaexceptbaşkasınaمگرillāAllahAllah'tanاللہ کیl-lahaand with [the] parentsve anaya-babayaاور ساتھ والدین کےwabil-wālidayni(be) goodiyilik edeceksinizاحسان (کروگے)iḥ'sānanand (with)vewadhīrelativesyakınlaraاور رشتہ داروںl-qur'bāand [the] orphansve yetimlereاور یتیموںwal-yatāmāand the needyve yoksullaraاور مسکینوں (کے ساتھ بھی)wal-masākīniand speakve söyleyinاورکہو (گے)waqūlūto [the] peopleinsanlaraلوگوں سےlilnnāsigoodgüzel sözخوبصورت (بات)ḥus'nanand establishve kılınاور قائم کرو (گے)wa-aqīmūthe prayernamazıنماز کوl-ṣalataand giveve verinاور ادا کرو (گے)waātūthe zakahzekatıزکوٰۃ کوl-zakataThensonraپھرthummayou turned awaydöndünüzمنہ موڑ لیا تم نےtawallaytumexcepthariçمگرillāa fewpek azınızبہت کمqalīlanof yousizden olanتم میں سےminkumand you (were)ve sizاور تم(ہو ہی)wa-antumrefusingyüz çeviriyorsunuzاعراض کرنے والےmuʿ'riḍūna

83 And [recall] when We took the covenant from the Children of Israel, [enjoining upon them], "Do not worship except Allah; and to parents do good and to relatives, orphans, and the needy. And speak to people good [words] and establish prayer and give zakah." Then you turned away, except a few of you, and you were refusing.

83 İsrailoğullarından, "Allah'tan başkasına kulluk etmeyin, anne babaya, yakınlara, yetimlere, düşkünlere iyilik edin, insanlarla güzel güzel konuşun, namazı kılın, zekatı verin" diye söz almıştık. Sonra siz pek azınız müstesna, döndünüz; hala da yüz çevirip duruyorsunuz.

83 Hani bir vakitler İsrailoğulları'ndan şöylece mîsak (kesin bir söz) almıştık: Allah'dan başkasına tapmayacaksınız, anababaya iyilik, yakınlığı olanlara, öksüzlere, çaresizlere de iyilik yapacaksınız, insanlara güzellikle söz söyleyecek, namazı kılacak, zekatı vereceksiniz. Sonra çok azınız müstesna olmak üzere sözünüzden döndünüz, hâlâ da dönüyorsunuz.

83 اور جب ہم نے بنی اسرائیل سے عہد لیا کہ خدا کے سوا کسی کی عبادت نہ کرنا اور ماں باپ اور رشتہ داروں اور یتیموں اور محتاجوں کے ساتھ بھلائی کرتے رہنا اور لوگوں سے اچھی باتیں کہنا، اور نماز پڑھتے اور زکوٰة دیتے رہنا، تو چند شخصوں کے سوا تم سب (اس عہد سے) منہ پھیر کر پھر بیٹھے

83 یاد کرو، اسرائیل کی اولاد سے ہم نے پختہ عہد لیا تھا کہ اللہ کے سوا کسی کی عبادت نہ کرنا، ماں باپ کے ساتھ، رشتے داروں کے ساتھ، یتیموں اور مسکینوں کے ساتھ نیک سلوک کرنا، لوگوں سے بھلی بات کہنا، نماز قائم کرنا اور زکوٰۃ دینا، مگر تھوڑے آدمیوں کے سو ا تم سب اس عہد سے پھر گئے اور اب تک پھر ے ہوئے ہو

Surah 2 / Al-Baqarah / The Cow سورة البقرة 13
Do notbilmiyorlar mı ki?کیا نہیں awalā they knowوہ جانتے yaʿlamūna thatşüphesizبیشک anna Allahاللہ l-laha knowsbilirوہ جانتا ہے yaʿlamu whatşeyleriجو they concealonların gizledikleriوہ چھپاتے ہیں yusirrūna and whatve şeyleriاور جو wamā they declareaçığa vurduklarıوہ ظاہر کرتے ہیں yuʿ'linūna٧٧
And among themonların içinde vardırاور ان میں سے کچھ wamin'hum (are) unlettered onesümmilerان پڑھ ہیں ummiyyūna (who) do notbilmezlerنہیں knowوہ جانتے yaʿlamūna the bookKitabıکتاب کو l-kitāba exceptdışındaسوائے illā wishful thinkingkuruntularıخواہشات کے amāniyya and notonlarاورنہیں ہیں wa-in theyوہ hum
(do anything) exceptsadeceمگر illā guesszannediyorlarوہ گمان رکھتے yaẓunnūna٧٨ So woevay halineپس ہلاکت ہے ان لوگوں کے لئے fawaylun to those whoo kimselerin kiان لوگوں کے لئیے lilladhīna writeyazıyorlarجو لکھتے ہیں yaktubūna the bookKitabıکتاب کو l-kitāba with their (own) handselleriyleساتھ اپنے ہاتھوں کے bi-aydīhim
thensonraپھر thumma they saydiyorlarوہ کہتے ہیں yaqūlūna Thisbuیہ hādhā (is)katındandırسے min fromطرف ʿindi Allahاللہ کے l-lahi to bartersatmak içinتاکہ وہ لیں liyashtarū with itonuبدلے اس کے bihi (for) a priceparayaقیمت thamanan littleazıcıkتھوڑی qalīlan
So woevay halineپس ہلاکت ہے fawaylun to themonlarınان کے لئے lahum for whatötürüاس سے جو mimmā have writtenyazdığındanلکھا katabat their handsellerininان کے ہاتھوں سے aydīhim and woevay halineاورہلاکت ہے wawaylun to themonlarınان کے لئے lahum for whatötürüاس سے جو mimmā they earnkazandıklarındanوہ کماتے ہیں yaksibūna
٧٩ And they sayBir de dediler kiاور وہ کہتے ہیں waqālū Neveraslaہرگز نہیں lan will touch usbize dokunmayacaktırچھوئے گی ہم کو tamassanā the Fireateşآگ l-nāru exceptdışındaمگر illā (for) daysgünدن ayyāman numberedsayılı birkaçگنتی کے / گنے چنے maʿdūdatan SayDe kiکہ دیجئے qul
Have you takenaldınız mı?کیا تم نے لے رکھا ہے attakhadhtum fromkatındaپاس سے ʿinda Allahاللہ کے l-lahi a covenantbir söz (bu hususta)کوئی عہد ʿahdan so neveröyleyseتو ہرگز نہیں falan will breakdönmezخلاف کرے گا yukh'lifa Allahاللہ l-lahu His Covenantsözündenاپنے عہد کے ʿahdahu Oryoksaیا am (do) you saysöylüyorsunuzتم کہتے ہو taqūlūna
againsthakkındaاوپر ʿalā Allahاللہ کے l-lahi whatbir şeyجو notbilmediğinizنہیں you knowتم جانتے taʿlamūna٨٠ Yesevetکیوں نہیں balā whoeverkimجس نے man earnedkazanırکمایا kasaba evilbir günahبرائی کو sayyi-atan
and surrounded himve kuşatmış olursaاحاطہ کیا / گھیر لیا wa-aḥāṭat withkendisiniاس کو bihi his sins suçuاس کی خطا نے khaṭīatuhu [so] thoseişte onlarتو یہی لوگ fa-ulāika (are the) companionshalkıdırساتھی ہیں aṣḥābu (of) the Fireateşآگ کے l-nāri theyonlarوہ hum
in itoradaاس میں fīhā (will) abide foreversürekli kalacaklardırہمیشہ رہنے والے ہیں khālidūna٨١ And those whokimselerاور وہ لوگ wa-alladhīna believedinananجو ایمان لائے āmanū and didve yapanlarاور انہوں نے عمل کئے waʿamilū righteous deedsyararlı işlerاچھے / نیک l-ṣāliḥāti
thoseişte onlar daتو یہی لوگ ulāika (are the) companionshalkıdırساتھی ہیں aṣḥābu (of) Paradisecennetجنت کے l-janati theyonlarوہ hum in itoradaاس میں fīhā (will) abide foreversürekli kalacaklardırہمیشہ رہنے والے ہیں khālidūna٨٢ And whenve haniاور جب wa-idh
We tookbiz almıştıkلیا ہم نے akhadhnā (the) covenantbir sözپکا عہد mīthāqa (from the) Childrenoğullarındanبنی banī (of) Israelİsrailاسرائیل سے is'rāīla Notkulluk etmeyeceksinizنہ you will worshipتم عبادت کرو گے taʿbudūna exceptbaşkasınaمگر illā AllahAllah'tanاللہ کی l-laha and with [the] parentsve anaya-babayaاور ساتھ والدین کے wabil-wālidayni
(be) goodiyilik edeceksinizاحسان (کروگے) iḥ'sānan and (with)ve wadhī relativesyakınlaraاور رشتہ داروں l-qur'bā and [the] orphansve yetimlereاور یتیموں wal-yatāmā and the needyve yoksullaraاور مسکینوں (کے ساتھ بھی) wal-masākīni and speakve söyleyinاورکہو (گے) waqūlū
to [the] peopleinsanlaraلوگوں سے lilnnāsi goodgüzel sözخوبصورت (بات) ḥus'nan and establishve kılınاور قائم کرو (گے) wa-aqīmū the prayernamazıنماز کو l-ṣalata and giveve verinاور ادا کرو (گے) waātū the zakahzekatıزکوٰۃ کو l-zakata Thensonraپھر thumma
you turned awaydöndünüzمنہ موڑ لیا تم نے tawallaytum excepthariçمگر illā a fewpek azınızبہت کم qalīlan of yousizden olanتم میں سے minkum and you (were)ve sizاور تم(ہو ہی) wa-antum refusingyüz çeviriyorsunuzاعراض کرنے والے muʿ'riḍūna٨٣
١٣
‹ 11page 12 of the printed Mushaf13 ›