سَمَّـٰعُونَ لِلۡكَذِبِ أَكَّـٰلُونَ لِلسُّحۡتِ‌ۚ فَإِن جَآءُوكَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُمۡ أَوۡ أَعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ‌ۖ وَإِن تُعۡرِضۡ عَنۡهُمۡ فَلَن يَضُرُّوكَ شَيۡــًٔا‌ۖ وَإِنۡ حَكَمۡتَ فَٱحۡكُم بَيۡنَهُم بِٱلۡقِسۡطِ‌ۚ إِنَّ ٱللَّهَ يُحِبُّ ٱلۡمُقۡسِطِينَ ٤٢

Listenerskulak verirlerبہت زیادہ سننے والے ہیںsammāʿūnato [the] falsehoodyalanaجھوٹ کے لیےlil'kadhibidevourersyerlerبہت زیادہ کھانے والے ہیںakkālūnaof the forbiddenharamحرامlilssuḥ'tiSo ifeğerپھر اگرfa-inthey come to yousana gelirlerseوہ آئیں تمہارے پاسjāūkathen judgehüküm verتو فیصلہ کروfa-uḥ'kumbetween themaralarındaان کے درمیانbaynahumoryadaیاawturn awayyüz çevirاعراض کروaʿriḍfrom themonlardanان سےʿanhumAnd ifeğerاور اگرwa-inyou turn awayyüz çevirirsenتم اعراض برتوtuʿ'riḍfrom themonlardanان سےʿanhumthen neveraslaتو ہرگز نہیںfalanwill they harm yousana zarar veremezlerوہ نقصان پہنچا سکتے آپ کوyaḍurrūka(in) anythinghiçbirکچھ بھیshayanAnd ifve eğerاور اگرتمwa-inyou judgehüküm verirsenفیصلہ کروḥakamtathen judgehüküm verتو فیصلہ کروfa-uḥ'kumbetween themaralarındaان کے درمیانbaynahumwith [the] justiceadaletleانصاف کے ساتھbil-qis'ṭiIndeedşüphesizبیشکinnaAllahاللہl-lahalovesseverمحبت رکھتا ہےyuḥibbuthe ones who are justadalet yapanlarıانصاف کرنے والوں سےl-muq'siṭīna

42 [They are] avid listeners to falsehood, devourers of [what is] unlawful. So if they come to you, [O Muhammad], judge between them or turn away from them. And if you turn away from them - never will they harm you at all. And if you judge, judge between them with justice. Indeed, Allah loves those who act justly.

42 Onlar yalana kulak verirler, haram yerler. Eğer sana gelirlerse aralarında hükmet, yahut onlardan yüz çevir; yüz çevirirsen sana bir zarar veremezler. Eğer hükmedersen aralarında adaletle hüküm ver. Allah adil olanları sever.

42 Onlar, yalana çok kulak verirler ve çok haram yerler. Eğer sana gelirlerse, ister aralarında hükmet, ister onlardan yüz çevir. Eğer onlardan yüz çevirirsen, sana hiçbir zarar veremezler. Eğer aralarında hükmedersen adaletle hükmet. Şüphesiz Allah, adaletli davrananları sever.

42 (یہ) جھوٹی باتیں بنانے کے جاسوسی کرنے والے اور (رشوت کا) حرام مال کھانے والے ہیں اگر یہ تمہارے پاس (کوئی مقدمہ فیصل کرانے کو) آئیں تو تم ان میں فیصلہ کر دینا یا اعراض کرنا اور اگر ان سے اعراض کرو گے تو وہ تمہارا کچھ بھی نہیں بگاڑ سکیں گے اور اگر فیصلہ کرنا چاہو تو انصاف کا فیصلہ کرنا کہ خدا انصاف کرنے والوں کو دوست رکھتا ہے

42 یہ جُھوٹ سُننے والے اور حرام کے مال کھانے والے ہیں،1 لہٰذا اگر یہ تمہارے پاس (اپنے مقدمات لے کر) آئیں تو تمہیں اختیار دیا جاتا ہے کہ چاہو ان کا فیصلہ کرو ورنہ انکار کردو۔ انکار کردو تو یہ تمہارا کچھ بگاڑ نہیں سکتے، اور فیصلہ کرو تو پھر ٹھیک ٹھیک انصاف کے ساتھ کرو کہ اللہ انصاف کرنے والوں کو پسند کرتا ہے۔۔۔۔2

وَكَيۡفَ يُحَكِّمُونَكَ وَعِندَهُمُ ٱلتَّوۡرَىٰةُ فِيهَا حُكۡمُ ٱللَّهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوۡنَ مِنۢ بَعۡدِ ذٰلِكَ‌ۚ وَمَآ أُوۡلَـٰٓئِكَ بِٱلۡمُؤۡمِنِينَ ٤٣

But how canve nasılاور کس طرحwakayfathey appoint you a judgeseni hakem yapıyorlarوہ منصف بنائیں گے آپ کوyuḥakkimūnakawhile they (have) with themyanlarında dururkenحالانکہ۔ جبکہ ان کے پاسwaʿindahumuthe TauratTevratتورات ہےl-tawrātuin itiçinde bulunanاس میںfīhā(is the) Commandhükmüحکم ہےḥuk'mu(of) AllahAllah'ınاللہ کاl-lahiThensonraپھرthummathey turn awaydönüyorlarوہ منہ موڑ جاتے ہیںyatawallawnafromsonra daminafterبعدbaʿdithatondanاس کےdhālikaand notdeğillerdirاور نہیںwamāthoseonlarیہ لوگulāika(are) the believersinanıyorایمان لانے والےbil-mu'minīna

43 But how is it that they come to you for judgement while they have the Torah, in which is the judgement of Allah? Then they turn away, [even] after that; but those are not [in fact] believers.

43 Allah'ın hükmünün bulunduğu Tevrat yanlarında iken, ne yüzle seni hakem tayin ediyorlar da sonra bundan yüz çeviriyorlar? İşte onlar inanmış değillerdir.

43 İçinde Allah'ın hükmü bulunan Tevrat yanlarında dururken seni nasıl hakem yapıyorlar da ondan sonra da dönüveriyorlar? Onlar inanıcı değillerdir.

43 اور یہ تم سے (اپنے مقدمات) کیونکر فیصل کرایں گے جبکہ خود ان کے پاس تورات (موجود) ہے جس میں خدا کا حکم (لکھا ہوا) ہے (یہ اسے جانتے ہیں) پھر اس کے بعد اس سے پھر جاتے ہیں اور یہ لوگ ایمان ہی نہیں رکھتے

43 اور یہ تمہیں کیسے حَکم بناتے ہیں جبکہ ان کے پاس توراة موجود ہے جس میں اللہ کا حکم لکھا ہوٴا ہے اور پھر یہ اس سے منہ موڑ رہے ہیں؟1 اصل بات یہ ہے کہ یہ لوگ ایمان ہی نہیں رکھتے

إِنَّآ أَنزَلۡنَا ٱلتَّوۡرَىٰةَ فِيهَا هُدًى وَنُورٌ‌ۚ يَحۡكُمُ بِهَا ٱلنَّبِيُّونَ ٱلَّذِينَ أَسۡلَمُواۡ لِلَّذِينَ هَادُواۡ وَٱلرَّبَّـٰنِيُّونَ وَٱلۡأَحۡبَارُ بِمَا ٱسۡتُحۡفِظُواۡ مِن كِتَـٰبِ ٱللَّهِ وَكَانُواۡ عَلَيۡهِ شُهَدَآءَ‌ۚ فَلَا تَخۡشَوُاۡ ٱلنَّاسَ وَٱخۡشَوۡنِ وَلَا تَشۡتَرُواۡ بِـَٔـايَـٰتِى ثَمَنًا قَلِيلاً‌ۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوۡلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلۡكَـٰفِرُونَ ٤٤

Indeedgerçektenبیشک ہم نےinnāWe revealedbiz indirdikنازل کی ہم نےanzalnāthe TauratTevrat'ıتوراتl-tawrātain itonda vardırاس میںfīhā(was) Guidanceyol göstermeہدایتhudanand lightve nurاور نور ہےwanūrunjudgedhüküm verirlerdiفیصلہ کرتے تھےyaḥkumuby itonunlaساتھ اس کےbihāthe Prophetspeygamberlerانبیاءl-nabiyūnathose whoöyle kiوہ لوگalladhīnahad submitted (to Allah)İslam olmuşجو اسلام لائےaslamūfor those whokimselereان لوگوں کے لیےlilladhīnawere Jewsyahudi(lere)جو یہودی ہوئےhādūand the Rabbisve Rabbanilereاور ربانی ہیںwal-rabāniyūnaand the scholarsve alimlereاور علماء۔ فقہاء بھیwal-aḥbāruwith whatdolayıبوجہ اس کےbimāthey were entrustedkorumakla görevlendirildiklerindenجو نگران ٹھہرائے گئےus'tuḥ'fiẓūofKitabınıسےmin(the) Bookکتاب میںkitābi(of) AllahAllah'ınاللہ کیl-lahiand they wereidilerاور تھے وہwakānūto itonun üzerineاس پرʿalayhiwitnessesşahitlerگواہshuhadāaSo (do) notkorkmayınتو نہfalāfearتم ڈروtakhshawūthe peopleinsanlardanلوگوں سےl-nāsabut fear Mebenden korkunاور ڈرو مجھ سےwa-ikh'shawniand (do) notve satmayınاور نہ تمwalāsellبیچوtashtarūMy Versesbenim ayetlerimiمیری آیات کوbiāyātī(for) a pricebir parayaقیمتthamananlittleazıcıkتھوڑی (قیمت کے عوض)qalīlanAnd whoeverve kimاور جو کوئیwaman(does) nothükmetmezseنہlamjudgeفیصلہ کرےyaḥkumby whatileساتھ اس کے جوbimāhas revealedindirdiğiنازل کیاanzalaAllahAllah'ınاللہ نےl-lahuthen thoseişteتو یہی لوگ ہیںfa-ulāika[they]onlarوہhumu(are) the disbelieverskafirlerdirجو کافر ہیںl-kāfirūna

44 Indeed, We sent down the Torah, in which was guidance and light. The prophets who submitted [to Allah] judged by it for the Jews, as did the rabbis and scholars by that with which they were entrusted of the Scripture of Allah, and they were witnesses thereto. So do not fear the people but fear Me, and do not exchange My verses for a small price. And whoever does not judge by what Allah has revealed - then it is those who are the disbelievers.

44 Doğrusu Biz yol gösterici olarak Tevrat'ı indirdik. Kendisini Allah'a teslim etmiş peygamberler, yahudi olanlara onunla ve Rabbe kul olanlar, bilginler de Allah'ın Kitap'ından elde mahfuz kalanla hükmederlerdi. Tevrat'a şahiddiler. O halde insanlardan korkmayın, benden korkun, ayetlerimi hiçbir değerle değiştirmeyin; Allah'ın indirdiği ile hükmetmeyenler, işte onlar kafirlerdir.

44 İçinde hidayet ve nûr bulunan Tevrat'ı, elbette biz indirdik. Müslüman olan peygamberler, yahudiler hakkında hükmederler, kendilerini Tanrıya adamış zâhitler, âlimler de, Allah'ın kitabını korumakla görevlendirildiklerinden (onunla hüküm verirler) ve onun Allah'ın kitabı olduğuna şahitlik ederlerdi. İnsanlardan korkmayın, benden korkun, âyetlerimi az bir paraya satmayın. Kim Allah'ın indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar kâfirlerin ta kendileridir.

44 بیشک ہم نے توریت نازل فرمائی جس میں ہدایت اور روشنی ہے اسی کے مطابق انبیاء جو (خدا کے) فرمانبردار تھے یہودیوں کو حکم دیتے رہے ہیں اور مشائخ اور علماء بھی کیونکہ وہ کتاب خدا کے نگہبان مقرر کیے گئے تھے اور اس پر گواہ تھے (یعنی حکم الہٰی کا یقین رکھتے تھے) تو تم لوگوں سے مت ڈرنا اور مجھی سے ڈرتے رہنا اور میری آیتوں کے بدلے تھوڑی سی قیمت نہ لینا اور جو خدا کے نازل فرمائے ہوئے احکام کے مطابق حکم نہ دے تو ایسے ہی لوگ کافر ہیں

44 ہم نے توراة نازل کی جس میں ہدایت اور روشنی تھی۔ سارے نبی، جو مُسلِم تھے، اُسی کے مطابق ان یہودی بن جانے والوں کے معاملات1 کا فیصلہ کرتے تھے، اور اِسی طرح ربّانی اور اَحبار بھی 2(اسی پر فیصلہ کا مدار رکھتے تھے) کیونکہ انہیں کتاب اللہ کی حفاظت کا ذمہ دار بنایا گیا تھا اور وہ اس پر گواہ تھے۔ پس (اے گروہِ یہود !) تم لوگوں سے نہ ڈرو بلکہ مجھ سے ڈرو اور میری آیات کو ذرا ذرا سے معاوضے لے کر بیچنا چھوڑ دو۔ جو لوگ اللہ کے نازل کردہ قانون کے مطابق فیصلہ نہ کریں وہی کافر ہیں

وَكَتَبۡنَا عَلَيۡهِمۡ فِيهَآ أَنَّ ٱلنَّفۡسَ بِٱلنَّفۡسِ وَٱلۡعَيۡنَ بِٱلۡعَيۡنِ وَٱلۡأَنفَ بِٱلۡأَنفِ وَٱلۡأُذُنَ بِٱلۡأُذُنِ وَٱلسِّنَّ بِٱلسِّنِّ وَٱلۡجُرُوحَ قِصَاصٌ‌ۚ فَمَن تَصَدَّقَ بِهِۦ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهُۥ‌ۚ وَمَن لَّمۡ يَحۡكُم بِمَآ أَنزَلَ ٱللَّهُ فَأُوۡلَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلظَّـٰلِمُونَ ٤٥

And We ordainedve yazdıkاور لکھ دیا ہم نےwakatabnāfor themonlaraان پرʿalayhimin itondaاس میںfīhāthat mukakkakبیشکannathe lifecanaجانl-nafsafor the lifecanبدلے جان کےbil-nafsiand the eyeve gözeاور آنکھwal-ʿaynafor the eyegözبدلے آنکھ کےbil-ʿayniand the noseve burunaاور ناکwal-anfafor the noseburunبدلے ناک کےbil-anfiand the earve kulağaاور کانwal-udhunafor the earkulakبدلے کان کےbil-udhuniand the toothve dişeاور دانتwal-sinafor the toothdişبدلے دانت کےbil-siniand (for) woundsve yaralaraاور تمام زخموں کا بھیwal-jurūḥa(is) retributionkısasبدلہ ہےqiṣāṣunBut whoeverkimتو جو کوئیfamangives charitybağışlarsaصدقہ کرے۔ معاف کردےtaṣaddaqawith itbunuساتھ اس کےbihithen it isoتو وہfahuwaan expiationkeffaret olurکفارہ ہوگاkaffāratunfor himkendisi içinاس کے لیےlahuAnd whoeverve kimاور جو کوئیwaman(does) nothükmetmezseنہlamjudgeفیصلہ کرےyaḥkumby whatileساتھ اس کے جوbimāhas revealedindirdiğiنازل کیاanzalaAllahAllah'ınاللہ نےl-lahuthen thoseişteتو یہی لوگ ہیںfa-ulāika[they]onlarوہhumu(are) the wrongdoerszalimlerdirجو ظالم ہیںl-ẓālimūna

45 And We ordained for them therein a life for a life, an eye for an eye, a nose for a nose, an ear for an ear, a tooth for a tooth, and for wounds is legal retribution. But whoever gives [up his right as] charity, it is an expiation for him. And whoever does not judge by what Allah has revealed - then it is those who are the wrongdoers.

45 Orada onlara cana can, göze göz, buruna burun, kulağa kulak, dişe dişle ve yaralara karşılıklı ödeşme yazdık. Kim hakkından vazgeçerse bu, onun günahlarına keffaret olur. Allah'ın indirdiği ile hükmetmeyenler, işte onlar zalimlerdir.

45 Biz Tevrat'ta onlara, cana can, göze göz, buruna burun, kulağa kulak, dişe diş ve yaralara karşılıklı kısas (ödeşme) yazdık. Bununla beraber kim kısas hakkını bağışlarsa, bu kendi günahlarına keffaret olur. Ve kim Allah'ın indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar zalimlerin ta kendileridir.

45 اور ہم نے ان لوگوں کے لیے تورات میں یہ حکم لکھ دیا تھا کہ جان کے بدلے جان اور آنکھ کے بدلے آنکھ اور ناک کے بدلے ناک اور کان کے بدلے کان اور دانت کے بدلے دانت اور سب زخموں کا اسی طرح بدلہ ہے لیکن جو شخص بدلہ معاف کر دے وہ اس کے لیے کفارہ ہوگا اور جو خدا کے نازل فرمائے ہوئے احکام کے مطابق حکم نہ دے تو ایسے ہی لوگ بےانصاف ہیں

45 توراة میں ہم نے یہودیوں پر یہ حکم لکھ دیا تھا کہ جان کے بدلے جان، آنکھ کے بدلے آنکھ، ناک کے بدلے ناک، کان کے بدلے کان، دانت کے بدلے دانت، اور تمام زخموں کے لیے برابر کا بدلہ۔1 پھر جو قصاص کا صدقہ کردے تو وہ اس کے لیے کَفّارہ ہے،2 اور جو لوگ اللہ کے نازل کردہ قانون کے مطابق فیصلہ نہ کریں وہی ظالم ہیں

Surah 5 / Al-Ma'idah / The Table Spread سورة المائدة 116
Listenerskulak verirlerبہت زیادہ سننے والے ہیں sammāʿūna to [the] falsehoodyalanaجھوٹ کے لیے lil'kadhibi devourersyerlerبہت زیادہ کھانے والے ہیں akkālūna of the forbiddenharamحرام lilssuḥ'ti So ifeğerپھر اگر fa-in they come to yousana gelirlerseوہ آئیں تمہارے پاس jāūka
then judgehüküm verتو فیصلہ کرو fa-uḥ'kum between themaralarındaان کے درمیان baynahum oryadaیا aw turn awayyüz çevirاعراض کرو aʿriḍ from themonlardanان سے ʿanhum And ifeğerاور اگر wa-in you turn awayyüz çevirirsenتم اعراض برتو tuʿ'riḍ from themonlardanان سے ʿanhum then neveraslaتو ہرگز نہیں falan
will they harm yousana zarar veremezlerوہ نقصان پہنچا سکتے آپ کو yaḍurrūka (in) anythinghiçbirکچھ بھی shayan And ifve eğerاور اگرتم wa-in you judgehüküm verirsenفیصلہ کرو ḥakamta then judgehüküm verتو فیصلہ کرو fa-uḥ'kum between themaralarındaان کے درمیان baynahum with [the] justiceadaletleانصاف کے ساتھ bil-qis'ṭi
Indeedşüphesizبیشک inna Allahاللہ l-laha lovesseverمحبت رکھتا ہے yuḥibbu the ones who are justadalet yapanlarıانصاف کرنے والوں سے l-muq'siṭīna٤٢ But how canve nasılاور کس طرح wakayfa they appoint you a judgeseni hakem yapıyorlarوہ منصف بنائیں گے آپ کو yuḥakkimūnaka while they (have) with themyanlarında dururkenحالانکہ۔ جبکہ ان کے پاس waʿindahumu
the TauratTevratتورات ہے l-tawrātu in itiçinde bulunanاس میں fīhā (is the) Commandhükmüحکم ہے ḥuk'mu (of) AllahAllah'ınاللہ کا l-lahi Thensonraپھر thumma they turn awaydönüyorlarوہ منہ موڑ جاتے ہیں yatawallawna fromsonra da min afterبعد baʿdi thatondanاس کے dhālika
and notdeğillerdirاور نہیں wamā thoseonlarیہ لوگ ulāika (are) the believersinanıyorایمان لانے والے bil-mu'minīna٤٣ Indeedgerçektenبیشک ہم نے innā We revealedbiz indirdikنازل کی ہم نے anzalnā the TauratTevrat'ıتورات l-tawrāta in itonda vardırاس میں fīhā
(was) Guidanceyol göstermeہدایت hudan and lightve nurاور نور ہے wanūrun judgedhüküm verirlerdiفیصلہ کرتے تھے yaḥkumu by itonunlaساتھ اس کے bihā the Prophetspeygamberlerانبیاء l-nabiyūna those whoöyle kiوہ لوگ alladhīna had submitted (to Allah)İslam olmuşجو اسلام لائے aslamū for those whokimselereان لوگوں کے لیے lilladhīna
were Jewsyahudi(lere)جو یہودی ہوئے hādū and the Rabbisve Rabbanilereاور ربانی ہیں wal-rabāniyūna and the scholarsve alimlereاور علماء۔ فقہاء بھی wal-aḥbāru with whatdolayıبوجہ اس کے bimā they were entrustedkorumakla görevlendirildiklerindenجو نگران ٹھہرائے گئے us'tuḥ'fiẓū ofKitabınıسے min (the) Bookکتاب میں kitābi
(of) AllahAllah'ınاللہ کی l-lahi and they wereidilerاور تھے وہ wakānū to itonun üzerineاس پر ʿalayhi witnessesşahitlerگواہ shuhadāa So (do) notkorkmayınتو نہ falā fearتم ڈرو takhshawū the peopleinsanlardanلوگوں سے l-nāsa
but fear Mebenden korkunاور ڈرو مجھ سے wa-ikh'shawni and (do) notve satmayınاور نہ تم walā sellبیچو tashtarū My Versesbenim ayetlerimiمیری آیات کو biāyātī (for) a pricebir parayaقیمت thamanan littleazıcıkتھوڑی (قیمت کے عوض) qalīlan And whoeverve kimاور جو کوئی waman (does) nothükmetmezseنہ lam judgeفیصلہ کرے yaḥkum
by whatileساتھ اس کے جو bimā has revealedindirdiğiنازل کیا anzala AllahAllah'ınاللہ نے l-lahu then thoseişteتو یہی لوگ ہیں fa-ulāika [they]onlarوہ humu (are) the disbelieverskafirlerdirجو کافر ہیں l-kāfirūna٤٤ And We ordainedve yazdıkاور لکھ دیا ہم نے wakatabnā for themonlaraان پر ʿalayhim
in itondaاس میں fīhā that mukakkakبیشک anna the lifecanaجان l-nafsa for the lifecanبدلے جان کے bil-nafsi and the eyeve gözeاور آنکھ wal-ʿayna for the eyegözبدلے آنکھ کے bil-ʿayni and the noseve burunaاور ناک wal-anfa
for the noseburunبدلے ناک کے bil-anfi and the earve kulağaاور کان wal-udhuna for the earkulakبدلے کان کے bil-udhuni and the toothve dişeاور دانت wal-sina for the toothdişبدلے دانت کے bil-sini and (for) woundsve yaralaraاور تمام زخموں کا بھی wal-jurūḥa
(is) retributionkısasبدلہ ہے qiṣāṣun But whoeverkimتو جو کوئی faman gives charitybağışlarsaصدقہ کرے۔ معاف کردے taṣaddaqa with itbunuساتھ اس کے bihi then it isoتو وہ fahuwa an expiationkeffaret olurکفارہ ہوگا kaffāratun for himkendisi içinاس کے لیے lahu And whoeverve kimاور جو کوئی waman
(does) nothükmetmezseنہ lam judgeفیصلہ کرے yaḥkum by whatileساتھ اس کے جو bimā has revealedindirdiğiنازل کیا anzala AllahAllah'ınاللہ نے l-lahu then thoseişteتو یہی لوگ ہیں fa-ulāika [they]onlarوہ humu (are) the wrongdoerszalimlerdirجو ظالم ہیں l-ẓālimūna٤٥
١١٦
‹ 114page 115 of the printed Mushaf116 ›