وَتَحۡمِلُ أَثۡقَالَكُمۡ إِلَىٰ بَلَدٍ لَّمۡ تَكُونُواۡ بَـٰلِغِيهِ إِلَّا بِشِقِّ ٱلۡأَنفُسِ‌ۚ إِنَّ رَبَّكُمۡ لَرَءُوفٌ رَّحِيمٌ ٧

And they carryve taşırlarاور اٹھاتے ہیںwataḥmiluyour loadsağırlıklarınızıتمہارے بوجھathqālakumto(uzak)طرفilāa landşehirlereاس شہر کےbaladinnotolmadığınızنہlamyou couldتھے تمtakūnūreach itvarıyorپہنچانے والے اس کوbālighīhiexceptdışındaمگرillāwith great troublezahmetler çekmekساتھ مشقت کےbishiqqi(to) yourselvescanlar(ınız)نفسوں کیl-anfusiIndeeddoğrusuبیشکinnayour LordRabbinizرب تمہاراrabbakumsurely is Most Kindçok şefkatlidirالبتہ شفقت کرنے والاlaraūfunMost Mercifulçok acıyandırمہربان ہےraḥīmun

7 And they carry your loads to a land you could not have reached except with difficulty to yourselves. Indeed, your Lord is Kind and Merciful.

7 Kendi kendinize zor varacağınız memleketlere, yüklerinizi taşırlar. Doğrusu Rabbiniz şefkatlidir, merhametlidir.

7 Bu hayvanlar, ancak güçlükle varabileceğiniz bir memlekete yüklerinizi taşır. Rabbiniz, şüphesiz çok şefkatlidir, çok merhametlidir.

7 اور (دور دراز) شہروں میں جہاں تم زحمتِ شاقّہ کے بغیر پہنچ نہیں سکتے وہ تمہارے بوجھ اٹھا کر لے جاتے ہیں۔ کچھ شک نہیں کہ تمہارا پروردگار نہایت شفقت والا اور مہربان ہے

7 وہ تمہارے لیے بوجھ ڈھو کر ایسے ایسے مقامات تک لے جاتے ہیں جہاں تم سخت جانفشانی کے بغیر نہیں پہنچ سکتے حقیقت یہ ہے کہ تمہارا رب بڑا ہی شفیق اور مہربان ہے

وَٱلۡخَيۡلَ وَٱلۡبِغَالَ وَٱلۡحَمِيرَ لِتَرۡكَبُوهَا وَزِينَةً‌ۚ وَيَخۡلُقُ مَا لَا تَعۡلَمُونَ ٨

And horsesve atlarıاور گھوڑےwal-khaylaand mulesve katırlarıاور خچرwal-bighālaand donkeysve merkepleriاور گدھےwal-ḥamīrafor you to ride thembinmeniz içinتاکہ تم سواری کرو ان پرlitarkabūhāand (as) adornmentve süs içinاور زینت بھی ہیںwazīnatanAnd He createsyaratmaktadırاور وہ پیدا کرے گاwayakhluquwhatşeyleriاسے جوnotsizin bilmedikleriniziنہیںyou knowتم جانتےtaʿlamūna

8 And [He created] the horses, mules and donkeys for you to ride and [as] adornment. And He creates that which you do not know.

8 Sizin için atları, katırları ve merkebleri binek ve süs hayvanı olarak yaratmıştır. Bilmediğiniz daha nice şeyleri de yaratır.

8 Hem kendilerine binesiniz, hem de zinet olsun diye atları, katırları, ve merkepleri yarattı. Ve şu anda bilemeyeceğiniz daha nice şeyler yaratacak.

8 اور اسی نے گھوڑے اور خچر اور گدھے پیدا کئے تاکہ تم ان پر سوار ہو اور (وہ تمہارے لیے) رونق وزینت (بھی ہیں) اور وہ (اور چیزیں بھی) پیدا کرتا ہے جن کی تم کو خبر نہیں

8 اُس نے گھوڑے اور خچّر اور گدھے پیدا کیے تا کہ تم ان پر سوار ہو اور وہ تمہاری زندگی کی رونق بنیں۔ وہ اور بہت سی چیزیں(تمہارے فائدے کے لیے)پیدا کرتا ہے جن کا تمہیں علم تک نہیں ہے۔1

وَعَلَى ٱللَّهِ قَصۡدُ ٱلسَّبِيلِ وَمِنۡهَا جَآئِرٌ‌ۚ وَلَوۡ شَآءَ لَهَدَىٰكُمۡ أَجۡمَعِينَ ٩

And uponve aittirاور پر ذمہ ہےwaʿalāAllahAllah'aاللہ کےl-lahi(is) the directiondoğruسیدھاqaṣdu(of) the wayyolراستہl-sabīliand among themfakat onun vardırاور ان میںwamin'hā(are) crookedeğrisi deکچھ ٹیڑھے بھی ہیںjāirunAnd ifşayetاور اگرwalawHe willeddileseydiوہ چاہتاshāasurely He would have guided youdoğru yola iletirdiالبتہ ہدایت دے دیتا تم کوlahadākumallhepiniziسب کے سب کوajmaʿīna

9 And upon Allah is the direction of the [right] way, and among the various paths are those deviating. And if He willed, He could have guided you all.

9 Yolun eğri olanı da vardır. Allah dileseydi hepinizi doğru yola iletirdi.

9 Doğru yolu göstermek Allah'a aittir. Onun eğrisi de vardır. Allah dileseydi, sizin hepinizi hidayete erdirirdi.

9 اور سیدھا رستہ تو خدا تک جا پہنچتا ہے۔ اور بعض رستے ٹیڑھے ہیں (وہ اس تک نہیں پہنچتے) اور اگر وہ چاہتا تو تم سب کو سیدھے رستے پر چلا دیتا

9 اور اللہ ہی کے ذمّہ ہے سیدھا راستہ بتانا جب کہ راستے ٹیڑھے بھی موجود ہیں۔1 اگر وہ چاہتا تو تم سب کو ہدایت دے دیتا2

هُوَ ٱلَّذِىٓ أَنزَلَ مِنَ ٱلسَّمَآءِ مَآءً‌ۖ لَّكُم مِّنۡهُ شَرَابٌ وَمِنۡهُ شَجَرٌ فِيهِ تُسِيمُونَ ١٠

HeO'durوہ اللہhuwa(is) the One Whoindirenوہ ذات ہےalladhīsends downجس نے اتاراanzalafromgöktenسےminathe skyآسمان سےl-samāiwaterbir suپانیmāanfor yousizin içinتمہارے لیےlakumof itondandırاس میں سےmin'hu(is) drinkiçeceğ(iniz)پینا ہےsharābunand from itve ondandırاور اس میں سےwamin'hu(grows) vegetation(bitkiler)درخت ہےshajarunin whichondaجس میںfīhiyou pasture your cattlehayvanları otlattığınızتم چراتے ہوtusīmūna

10 It is He who sends down rain from the sky; from it is drink and from it is foliage in which you pasture [animals].

10 Yukarıdan size su indiren O'dur. Ondan içersiniz; hayvanları otlattığınız bitkiler de onunla biter.

10 Sizin için gökten su indiren O'dur. İçecek su ondandır; hayvanlarınızı otlattığınız bitkiler de o su ile yetişir.

10 وہی تو ہے جس نے آسمان سے پانی برسایا جسے تم پیتے ہو اور اس سے درخت بھی (شاداب ہوتے ہیں) جن میں تم اپنے چارپایوں کو چراتے ہو

10 وہی ہے جس نے آسمان سے تمہارے لیے پانی برسایا جس سے تم خود بھی سیراب ہوتے ہو اور تمہارے جانوروں کے لیے بھی چارہ پیدا ہوتا ہے

يُنۢبِتُ لَكُم بِهِ ٱلزَّرۡعَ وَٱلزَّيۡتُونَ وَٱلنَّخِيلَ وَٱلۡأَعۡنَـٰبَ وَمِن كُلِّ ٱلثَّمَرٰتِ‌ۗ إِنَّ فِى ذٰلِكَ لَأَيَةً لِّقَوۡمٍ يَتَفَكَّرُونَ ١١

He causes to growbitirmektedirوہ اگاتا ہےyunbitufor yousizeتمہارے لیےlakumwith itonunlaساتھ اس کےbihithe cropsekinlerکھیتی کوl-zarʿaand the olivesve zeytinاور زیتونwal-zaytūnaand the date-palmsve hurmaاور کھجور کے درختwal-nakhīlaand the grapesve üzümlerاور انگورwal-aʿnābaand ofveاور سےwaminevery kindher çeşittenہر قسم کےkulli(of) fruitsmeyvalarپھلوں میں سےl-thamarātiIndeedşüphesizیقیناinnainbundaمیںthatاسdhālikasurely (is) a signibret vardırالبتہ ایک نشانی ہےlaāyatanfor a peoplebir toplum içinایک قوم کے لیےliqawminwho reflectdüşünenجو غور و فکر کرتی ہوyatafakkarūna

11 He causes to grow for you thereby the crops, olives, palm trees, grapevines, and from all the fruits. Indeed in that is a sign for a people who give thought.

11 Allah onunla size ekinler, zeytin ve hurma ağaçları, üzümler ve her türlü ürünü yetiştirir. Düşünen kimseler için bunda ders vardır.

11 Allah, sizin için, o su ile ekin, zeytin, hurmalıklar, üzümler ve her çeşit meyveleri bitirir. Şüphesiz ki bunda düşünecek bir topluluk için büyük bir ibret vardır. ()

11 اسی پانی سے وہ تمہارے لیے کھیتی اور زیتون اور کھجور اور انگور (اور بےشمار درخت) اُگاتا ہے۔ اور ہر طرح کے پھل (پیدا کرتا ہے) غور کرنے والوں کے لیے اس میں (قدرتِ خدا کی بڑی) نشانی ہے

11 وہ اس پانی کے ذریعہ سے کھیتیاں اگاتا ہے اور زیتون اور کھجور اور انگور اور طرح طرح کے دوسرے پھل پیدا کرتا ہے اِس میں ایک بڑی نشانی ہے اُن لوگوں کے لیے جو غور و فکر کرتے ہیں

وَسَخَّرَ لَكُمُ ٱلَّيۡلَ وَٱلنَّهَارَ وَٱلشَّمۡسَ وَٱلۡقَمَرَ‌ۖ وَٱلنُّجُومُ مُسَخَّرٰتُۢ بِأَمۡرِهِۦٓ‌ۗ إِنَّ فِى ذٰلِكَ لَأَيَـٰتٍ لِّقَوۡمٍ يَعۡقِلُونَ ١٢

And He has subjectedhizmetinize verdiاور اس نے مسخر کیاwasakharafor yousizinتمہارے لیےlakumuthe nightgeceyiرات کوal-laylaand the dayve gündüzüاور دن کوwal-nahāraand the sunve güneşiاور سورج کوwal-shamsaand the moonve ay'ıاور چاند کوwal-qamaraand the starsve yıldızlar daاور ستارےwal-nujūmu(are) subjectedboyun eğdirilmiştirمسخر کیے گئے ہیںmusakharātunby His commandO'nun emriyleاس کے حکم سےbi-amrihiIndeedşüphesizبیشکinnainbundaمیںthatاس میںdhālikasurely (are) signsibretler vardırالبتہ نشانیاں ہیںlaāyātinfor a peoplebir toplum içinاس قوم کے لیےliqawminwho use reasonaklını kullananجو عقل رکھتی ہوyaʿqilūna

12 And He has subjected for you the night and day and the sun and moon, and the stars are subjected by His command. Indeed in that are signs for a people who reason.

12 Geceyi gündüzü, güneşi ayı sizin istifadenize vermiştir. Yıldızlar da O'nun buyruğuna boyun eğmiştir. Bunlarda, akleden kimseler için dersler vardır.

12 Geceyi, gündüzü, güneşi ve ayı sizin hizmetinize O verdi. Bütün yıldızlar da O'nun emrine boyun eğmişlerdir. Şüphesiz ki bunda aklını kullanan bir toplum için ibretler vardır.

12 اور اسی نے تمہارے لیے رات اور دن اور سورج اور چاند کو کام میں لگایا۔ اور اسی کے حکم سے ستارے بھی کام میں لگے ہوئے ہیں۔ سمجھنے والوں کے لیے اس میں (قدرت خدا کی بہت سی) نشانیاں ہیں

12 اُس نے تمہاری بھلائی کے لیے رات اور دن کو اور سورج اور چاند کو مسخر کر رکھا ہے اور سب تارے بھی اُسی کے حکم سے مسخر ہیں اِس میں بہت سی نشانیاں ہیں اُن لوگوں کے لیے جو عقل سے کام لیتے ہیں

وَمَا ذَرَأَ لَكُمۡ فِى ٱلۡأَرۡضِ مُخۡتَلِفًا أَلۡوٰنُهُۥٓ‌ۗ إِنَّ فِى ذٰلِكَ لَأَيَةً لِّقَوۡمٍ يَذَّكَّرُونَ ١٣

And whateverve vardırاور جوwamāHe multipliedyarattıklarındaاس نے پھیلا دیںdhara-afor yousizin içinتمہارے لیےlakuminyeryüzündeمیںthe earthزمین میںl-arḍi(of) varyingçeşitli(مختلف چیزیں) مختلف ہیںmukh'talifancolorsrenklerdekiرنگ اس کےalwānuhuIndeedşüphesizیقیناinnainbundaمیںthatاس میںdhālikasurely (is) a signibret vardırالبتہ ایک نشانی ہےlaāyatanfor a peoplebir toplum içinاس قوم کے لیےliqawminwho rememberöğüt alanجو نصیحت پکڑتی ہوyadhakkarūna

13 And [He has subjected] whatever He multiplied for you on the earth of varying colors. Indeed in that is a sign for a people who remember.

13 Yeryüzünde rengarenk şeyleri de sizin için yaratmıştır. Bunda, öğüt alan kimseler için ibret vardır.

13 Yeryüzünde sizin için yarattığı değişik renklerdeki şeyleri de sizin hizmetinize sunmuştur. Elbette bunda öğüt alan kimseler için bir ibret vardır.

13 اور جو طرح طرح کے رنگوں کی چیزیں اس نے زمین میں پیدا کیں (سب تمہارے زیر فرمان کردیں) نصیحت پکڑنے والوں کے لیے اس میں نشانی ہے

13 اور یہ جو بہت سی رنگ برنگ کی چیزیں اس نے تمہارے لیے زمین میں پیدا کر رکھی ہیں، اِن میں بھی ضرور نشانی ہے اُن لوگوں کے لیے جو سبق حاصل کرنے والے ہیں

وَهُوَ ٱلَّذِى سَخَّرَ ٱلۡبَحۡرَ لِتَأۡكُلُواۡ مِنۡهُ لَحۡمًا طَرِيًّا وَتَسۡتَخۡرِجُواۡ مِنۡهُ حِلۡيَةً تَلۡبَسُونَهَا وَتَرَى ٱلۡفُلۡكَ مَوَاخِرَ فِيهِ وَلِتَبۡتَغُواۡ مِن فَضۡلِهِۦ وَلَعَلَّكُمۡ تَشۡكُرُونَ ١٤

And HeO'durاور وہ اللہwahuwa(is) the One Whohizmetinize verenوہ ذات ہےalladhīsubjectedجس نے مسخر کیاsakharathe seadeniziسمندر کوl-baḥrafor you to eatyemeniz içinتاکہ تم کھاؤlitakulūfrom itondanاس سےmin'humeatetگوشتlaḥmanfreshtaptazeتازہṭariyyanand that you bring forthve çıkarmanız içinاور تم نکالوwatastakhrijūfrom itondanاس سےmin'huornamentssüslerزیورḥil'yatan(that) you wear themkuşanacağınızتم پہنتے ہو اس کوtalbasūnahāAnd you seeve görüyorsun kiاور تم دیکھتے ہوwatarāthe shipsgemilerکشتیوں کوl-ful'kaploughingdenizi yara yara gitmektedirکہ پھاڑنے والی ہیںmawākhirathrough itonun içindeاس میںfīhiand that you may seekaramanız içinاور تاکہ تم تلاش کروwalitabtaghūofO'nun lutfunuسےminHis Bountyاس کے فضل سےfaḍlihiand that you mayve olur kiاور تاکہ تمwalaʿallakum(be) gratefulşükredersinizتم شکر ادا کروtashkurūna

14 And it is He who subjected the sea for you to eat from it tender meat and to extract from it ornaments which you wear. And you see the ships plowing through it, and [He subjected it] that you may seek of His bounty; and perhaps you will be grateful.

14 Taze et yemeniz, takındığınız süsleri edinmeniz ve Allah'ın bol nimetinden faydalanmanız için denize -ki gemilerin onu yara yara gittiğini görürsün- boyun eğdiren de O'dur. Artık belki şükredersiniz.

14 Yine denizden taze et (balık) yiyesiniz ve ondan takındığınız süs eşyasını çıkarasınız diye, denizi emrinize veren Allah'tır. Gemilerin denizde suyu yararak gittiklerini görüyorsun. Lütfundan rızık aramanız ve şükretmeniz için Allah böyle yapmıştır.

14 اور وہی تو ہے جس نے دریا کو تمہارے اختیار میں کیا تاکہ اس میں سے تازہ گوشت کھاؤ اور اس سے زیور (موتی وغیرہ) نکالو جسے تم پہنتے ہو۔ اور تم دیکھتے ہو کہ کشتیاں دریا میں پانی کو پھاڑتی چلی جاتی ہیں۔ اور اس لیے بھی (دریا کو تمہارے اختیار میں کیا) کہ تم خدا کے فضل سے (معاش) تلاش کرو تاکہ اس کا شکر کرو

14 وہی ہے جس نے تمہارے لیے سمندر کو مسخّر کر رکھا ہے تا کہ تم اس سے تر و تازہ گوشت لے کر کھاوٴ اور اس سے زینت کی وہ چیزیں نکالو جنہیں تم پہنا کرتے ہو۔ تم دیکھتے ہو کہ کشتی سمندر کا سینہ چیرتی ہوئی چلتی ہے۔ یہ سب کچھ اس لیے ہے کہ تم اپنے ربّ کا فضل تلاش کرو1 اور اس کے شکر گزار بنو

Surah 16 / An-Nahl / The Bee سورة النحل 269
And they carryve taşırlarاور اٹھاتے ہیں wataḥmilu your loadsağırlıklarınızıتمہارے بوجھ athqālakum to(uzak)طرف ilā a landşehirlereاس شہر کے baladin notolmadığınızنہ lam you couldتھے تم takūnū reach itvarıyorپہنچانے والے اس کو bālighīhi exceptdışındaمگر illā with great troublezahmetler çekmekساتھ مشقت کے bishiqqi
(to) yourselvescanlar(ınız)نفسوں کی l-anfusi Indeeddoğrusuبیشک inna your LordRabbinizرب تمہارا rabbakum surely is Most Kindçok şefkatlidirالبتہ شفقت کرنے والا laraūfun Most Mercifulçok acıyandırمہربان ہے raḥīmun٧ And horsesve atlarıاور گھوڑے wal-khayla and mulesve katırlarıاور خچر wal-bighāla
and donkeysve merkepleriاور گدھے wal-ḥamīra for you to ride thembinmeniz içinتاکہ تم سواری کرو ان پر litarkabūhā and (as) adornmentve süs içinاور زینت بھی ہیں wazīnatan And He createsyaratmaktadırاور وہ پیدا کرے گا wayakhluqu whatşeyleriاسے جو notsizin bilmedikleriniziنہیں you knowتم جانتے taʿlamūna٨
And uponve aittirاور پر ذمہ ہے waʿalā AllahAllah'aاللہ کے l-lahi (is) the directiondoğruسیدھا qaṣdu (of) the wayyolراستہ l-sabīli and among themfakat onun vardırاور ان میں wamin'hā (are) crookedeğrisi deکچھ ٹیڑھے بھی ہیں jāirun And ifşayetاور اگر walaw He willeddileseydiوہ چاہتا shāa surely He would have guided youdoğru yola iletirdiالبتہ ہدایت دے دیتا تم کو lahadākum
allhepiniziسب کے سب کو ajmaʿīna٩ HeO'durوہ اللہ huwa (is) the One Whoindirenوہ ذات ہے alladhī sends downجس نے اتارا anzala fromgöktenسے mina the skyآسمان سے l-samāi waterbir suپانی māan for yousizin içinتمہارے لیے lakum of itondandırاس میں سے min'hu
(is) drinkiçeceğ(iniz)پینا ہے sharābun and from itve ondandırاور اس میں سے wamin'hu (grows) vegetation(bitkiler)درخت ہے shajarun in whichondaجس میں fīhi you pasture your cattlehayvanları otlattığınızتم چراتے ہو tusīmūna١٠ He causes to growbitirmektedirوہ اگاتا ہے yunbitu for yousizeتمہارے لیے lakum
with itonunlaساتھ اس کے bihi the cropsekinlerکھیتی کو l-zarʿa and the olivesve zeytinاور زیتون wal-zaytūna and the date-palmsve hurmaاور کھجور کے درخت wal-nakhīla and the grapesve üzümlerاور انگور wal-aʿnāba and ofveاور سے wamin every kindher çeşittenہر قسم کے kulli
(of) fruitsmeyvalarپھلوں میں سے l-thamarāti Indeedşüphesizیقینا inna inbundaمیں thatاس dhālika surely (is) a signibret vardırالبتہ ایک نشانی ہے laāyatan for a peoplebir toplum içinایک قوم کے لیے liqawmin who reflectdüşünenجو غور و فکر کرتی ہو yatafakkarūna١١
And He has subjectedhizmetinize verdiاور اس نے مسخر کیا wasakhara for yousizinتمہارے لیے lakumu the nightgeceyiرات کو al-layla and the dayve gündüzüاور دن کو wal-nahāra and the sunve güneşiاور سورج کو wal-shamsa and the moonve ay'ıاور چاند کو wal-qamara and the starsve yıldızlar daاور ستارے wal-nujūmu
(are) subjectedboyun eğdirilmiştirمسخر کیے گئے ہیں musakharātun by His commandO'nun emriyleاس کے حکم سے bi-amrihi Indeedşüphesizبیشک inna inbundaمیں thatاس میں dhālika surely (are) signsibretler vardırالبتہ نشانیاں ہیں laāyātin for a peoplebir toplum içinاس قوم کے لیے liqawmin who use reasonaklını kullananجو عقل رکھتی ہو yaʿqilūna
١٢ And whateverve vardırاور جو wamā He multipliedyarattıklarındaاس نے پھیلا دیں dhara-a for yousizin içinتمہارے لیے lakum inyeryüzündeمیں the earthزمین میں l-arḍi (of) varyingçeşitli(مختلف چیزیں) مختلف ہیں mukh'talifan colorsrenklerdekiرنگ اس کے alwānuhu Indeedşüphesizیقینا inna
inbundaمیں thatاس میں dhālika surely (is) a signibret vardırالبتہ ایک نشانی ہے laāyatan for a peoplebir toplum içinاس قوم کے لیے liqawmin who rememberöğüt alanجو نصیحت پکڑتی ہو yadhakkarūna١٣ And HeO'durاور وہ اللہ wahuwa (is) the One Whohizmetinize verenوہ ذات ہے alladhī
subjectedجس نے مسخر کیا sakhara the seadeniziسمندر کو l-baḥra for you to eatyemeniz içinتاکہ تم کھاؤ litakulū from itondanاس سے min'hu meatetگوشت laḥman freshtaptazeتازہ ṭariyyan and that you bring forthve çıkarmanız içinاور تم نکالو watastakhrijū
from itondanاس سے min'hu ornamentssüslerزیور ḥil'yatan (that) you wear themkuşanacağınızتم پہنتے ہو اس کو talbasūnahā And you seeve görüyorsun kiاور تم دیکھتے ہو watarā the shipsgemilerکشتیوں کو l-ful'ka ploughingdenizi yara yara gitmektedirکہ پھاڑنے والی ہیں mawākhira through itonun içindeاس میں fīhi
and that you may seekaramanız içinاور تاکہ تم تلاش کرو walitabtaghū ofO'nun lutfunuسے min His Bountyاس کے فضل سے faḍlihi and that you mayve olur kiاور تاکہ تم walaʿallakum (be) gratefulşükredersinizتم شکر ادا کرو tashkurūna١٤
٢٦٩
‹ 267page 268 of the printed Mushaf269 ›