إِنَّمَا ٱلنَّسِىٓءُ زِيَادَةٌ فِى ٱلۡكُفۡرِ‌ۖ يُضَلُّ بِهِ ٱلَّذِينَ كَفَرُواۡ يُحِلُّونَهُۥ عَامًا وَيُحَرِّمُونَهُۥ عَامًا لِّيُوَاطِــُٔواۡ عِدَّةَ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ فَيُحِلُّواۡ مَا حَرَّمَ ٱللَّهُ‌ۚ زُيِّنَ لَهُمۡ سُوٓءُ أَعۡمَـٰلِهِمۡ‌ۗ وَٱللَّهُ لَا يَهۡدِى ٱلۡقَوۡمَ ٱلۡكَـٰفِرِينَ ٣٧

Indeedşüphesizبیشکinnamāthe postponingertelemekنسیl-nasīu(is) an increasedaha ileri gitmektirاضافہ ہےziyādatuninküfürdeمیںthe disbeliefکفرl-kuf'riare led astraysaptırılırگمراہ کیے جاتے ہیںyuḍalluby itonunlaساتھ اس کےbihithose whokimselerوہ لوگalladhīnadisbelieveinkar eden(ler)جنہوں نے کفر کیاkafarūThey make it lawfulonu helal sayarlarوہ حلال کرتے ہیں اس کوyuḥillūnahuone yearbir yılایک سالʿāmanand make it unlawfulve haram sayarlarاور حرام کرتے ہیں اس کوwayuḥarrimūnahu(another) yearbir yılایک سالʿāmanto adjustdenk gelsin diyeتاکہ موافق کرلیںliyuwāṭiūthe numbersayısıگنتیʿiddatawhichharam kıldığınınجوAllah has made unlawfulحرام قرار دیḥarramaAllah has made unlawfulAllah'ınاللہ نےl-lahuand making lawfulhelal yapsınlarپس وہ حلال کریںfayuḥillūwhatharam kıldığınıجوAllah has made unlawfulحرام کیاḥarramaAllah has made unlawfulAllah'ınاللہ نےl-lahuIs made fair-seemingsüslü gösterildiخوبصورت بنا دیے گئےzuyyinato themkendilerineان کے لیےlahum(the) evilkötülüğüبرےsūu(of) their deedsyaptıkları işinان کے اعمالaʿmālihimAnd Allahve Allahاور اللہ تعالیٰwal-lahu(does) notyol göstermezنہیںguideہدایت دیتاyahdīthe people toplumunaقومl-qawmathe disbelieverskafirlerکافر (قوم کو)l-kāfirīna

37 Indeed, the postponing [of restriction within sacred months] is an increase in disbelief by which those who have disbelieved are led [further] astray. They make it lawful one year and unlawful another year to correspond to the number made unlawful by Allah and [thus] make lawful what Allah has made unlawful. Made pleasing to them is the evil of their deeds; and Allah does not guide the disbelieving people.

37 Sapıtmak için hürmetli ayların yerlerini değiştirip geciktirmek, küfürde gerçekten ileri gitmekdir. İnkar edenler Allah'ın haram kıldığı ayların sayısına uydurmak için, onu bir yıl haram, bir yıl helal sayıyor, böylece Allah'ın haram kıldığını helalkılıyorlar. Kötü işleri kendilerine güzel göründü. Allah inkar eden toplumu doğru yola eriştirmez.

37 O "Nesi'" (denilen bir haram ayı geciktirmek âdeti), olsa olsa küfürde fazlalıktır ki, kâfirler onunla şaşırtılır, onu bir yıl helâl, bir yıl haram sayarlar ki, Allah'ın haram kıldığının sayısına uydursunlar da Allah'ın haram kıldığını helâl kılsınlar. İşte böylece kendilerine kötü işleri güzel gösterildi. Allah da kâfir olan bir kavmi doğru yola iletmez.

37 امن کے کس مہینے کو ہٹا کر آگے پیچھے کر دینا کفر میں اضافہ کرتا ہے اس سے کافر گمراہی میں پڑے رہتے ہیں۔ ایک سال تو اس کو حلال سمجھ لیتے ہیں اور دوسرے سال حرام۔ تاکہ ادب کے مہینوں کو جو خدا نے مقرر کئے ہیں گنتی پوری کر لیں۔ اور جو خدا نے منع کیا ہے اس کو جائز کر لیں۔ ان کے برے اعمال ان کے بھلے دکھائی دیتے ہیں۔ اور خدا کافر لوگوں کو ہدایت نہیں دیا کرتا

37 نَسِی تو کُفر میں ایک مزید کافرانہ حرکت ہے جس سے یہ کافر لوگ گمراہی میں مبتلا کیےجاتے ہیں۔ کسی سال ایک مہینے کو حلال کر لیتے ہیں اور کسی سال اُس کو حرام کر دیتے ہیں ، تاکہ اللہ کے حرام کیے ہوئے مہینوں کی تعداد پوری بھی کر دیں اور اللہ کا حرام کیا ہوا حلال بھی کر لیں۔1 ان کے بُرے اعمال ان کے لیے خوشنما بنادیے گئے ہیں اور اللہ منکرینِ حق کو ہدایت نہیں دیا کرتا

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواۡ مَا لَكُمۡ إِذَا قِيلَ لَكُمُ ٱنفِرُواۡ فِى سَبِيلِ ٱللَّهِ ٱثَّاقَلۡتُمۡ إِلَى ٱلۡأَرۡضِ‌ۚ أَرَضِيتُم بِٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا مِنَ ٱلۡأَخِرَةِ‌ۚ فَمَا مَتَـٰعُ ٱلۡحَيَوٰةِ ٱلدُّنۡيَا فِى ٱلۡأَخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ ٣٨

O you who believeEyاےyāayyuhāO you who believekimselerلوگو !alladhīnaO you who believeinanan(lar)جو ایمان لائے ہوāmanūWhatne oldu ki?کیا ہے(is the matter) with yousizeتم کوlakumwhenzamanجبidhāit is saiddendiğiکہا گیاqīlato yousizeتم سےlakumugo forthsavaşa çıkınنکلوinfirūinyolundaمیں(the) wayراستےsabīli(of) AllahAllahاللہ کےl-lahiyou cling heavilyçakılıp kaldınızتم بوجھ سے جھگ گئےithāqaltumtoyereکی طرفilāthe earthزمین (کی طرف)l-arḍiAre you pleasedrazı mı oldunuz?کیا راضی ہوگئے تمaraḍītumwith the lifehayatınaزندگی پرbil-ḥayati(of) the worlddünyaدنیا کیl-dun'yā(rather) thankarşılıkسےminathe Hereafterahireteآخرت سے (مقابلے میں)l-ākhiratiBut whatamaتو نہیںfamā(is the) enjoymentgeçimiسامانmatāʿu(of) the lifehayatınınزندگی کاl-ḥayati(of) the worlddünyaدنیا کیl-dun'yāin (comparison to)göreمیںthe hereafterahireteآخرت (کے مقابلے میں)l-ākhiratiexceptpekمگرillāa littleazdırبہت تھوڑاqalīlun

38 O you who have believed, what is [the matter] with you that, when you are told to go forth in the cause of Allah, you adhere heavily to the earth? Are you satisfied with the life of this world rather than the Hereafter? But what is the enjoyment of worldly life compared to the Hereafter except a [very] little.

38 Ey inananlar! Size ne oldu ki, "Allah yolunda, savaşa çıkın" dendiği zaman yere çöküp kaldınız? Oysa dünya hayatının geçimi ahirete göre pek az bir şeydir.

38 Ey iman edenler! Size ne oldu ki, "Allah yolunda cihada çıkın." denilince olduğunuz yere yığılıp kaldınız. Yoksa ahiretten vazgeçip dünya hayatına razı mı oldunuz? Fakat dünya hayatının zevki ahiretin yanında ancak pek az birşeydir.

38 مومنو! تمہیں کیا ہوا ہے کہ جب تم سے کہا جاتا ہے کہ خدا کی راہ میں (جہاد کے لیے) نکلو تو تم (کاہلی کے سبب سے) زمین پر گرے جاتے ہو (یعنی گھروں سے نکلنا نہیں چاہتے) کیا تم آخرت (کی نعمتوں) کو چھوڑ کر دینا کی زندگی پر خوش ہو بیٹھے ہو۔ دنیا کی زندگی کے فائدے تو آخرت کے مقابل بہت ہی کم ہیں

38 1اے لوگو جو ایمان لائے ہو ، تمہیں کیا ہو گیا کہ جب تم سے اللہ کی راہ میں نکلنے کے لیے کہا گیا تو تم زمین سے چمٹ کر رہ گئے؟ کیا تم نے آخرت کے مقابلہ میں دنیا کی زندگی کو پسند کر لیا؟ ایسا ہے تو تمہیں معلوم ہو کہ دُنیوی زندگی کا یہ سب سرو سامان آخرت میں بہت تھوڑا نکلے گا۔2

إِلَّا تَنفِرُواۡ يُعَذِّبۡكُمۡ عَذَابًا أَلِيمًا وَيَسۡتَبۡدِلۡ قَوۡمًا غَيۡرَكُمۡ وَلَا تَضُرُّوهُ شَيۡــًٔا‌ۗ وَٱللَّهُ عَلَىٰ كُلِّ شَىۡءٍ قَدِيرٌ ٣٩

If noteğerاگر نہیںillāyou go forthtopluca (savaşa) çıkmazsanızتم نکلو گےtanfirūHe will punish yousize azabederعذاب دے گا تم کوyuʿadhib'kum(with) a painful punishmentbir azaplaعذابʿadhāban(with) a painful punishmentacıklıدردناکalīmanand will replace youve yerinize getirirاور بدل دے گاwayastabdil(with) a peoplebir toplulukایک قوم کوqawmanother than yousizden başkaتمہارے علاوہghayrakumand notO'na zarar veremezsinizاور نہیںwalāyou can harm Himتم نقصان دے سکتے اس کوtaḍurrūhu(in) anythinghiçbirکچھ بھیshayanAnd Allahve Allahاور اللہwal-lahu(is) onherاوپرʿalāeveryہرkullithingşeyiچیز کےshayinAll-Powerfulyapabilendirقدرت رکھنے والا ہےqadīrun

39 If you do not go forth, He will punish you with a painful punishment and will replace you with another people, and you will not harm Him at all. And Allah is over all things competent.

39 Çıkmazsanız Allah size can yakıcı azabla azabeder ve yerinize başka bir millet getirir. O'na bir şey de yapamazsınız. Allah her şeye kadirdir.

39 Eğer topluca savaşa katılmazsanız, O sizi acı bir azaba uğratır ve yerinize başka bir kavmi getirir ve siz O'na zerrece bir zarar veremezsiniz. Allah'ın herşeye gücü yeter.

39 اور اگر تم نہ نکلو گے تو خدا تم کو بڑی تکلیف کا عذاب دے گا۔ اور تمہاری جگہ اور لوگ پیدا کر دے گا (جو خدا کے پورے فرمانبردار ہوں گے) اور تم اس کو کچھ نقصان نہ پہنچا سکو گے اور خدا ہر چیز پر قدرت رکھتا ہے

39 تم نہ اُٹھو گے تو خدا تمہیں دردناک سزا دے گا،1 اور تمہاری جگہ کسی اور گروہ کو اُٹھائے گا،2 اور تم خدا کا کچھ بھی نہ بگاڑ سکو گے، وہ ہر چیز پر قدرت رکھتا ہے

إِلَّا تَنصُرُوهُ فَقَدۡ نَصَرَهُ ٱللَّهُ إِذۡ أَخۡرَجَهُ ٱلَّذِينَ كَفَرُواۡ ثَانِىَ ٱثۡنَيۡنِ إِذۡ هُمَا فِى ٱلۡغَارِ إِذۡ يَقُولُ لِصَـٰحِبِهِۦ لَا تَحۡزَنۡ إِنَّ ٱللَّهَ مَعَنَا‌ۖ فَأَنزَلَ ٱللَّهُ سَكِينَتَهُۥ عَلَيۡهِ وَأَيَّدَهُۥ بِجُنُودٍ لَّمۡ تَرَوۡهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ ٱلَّذِينَ كَفَرُواۡ ٱلسُّفۡلَىٰ‌ۗ وَكَلِمَةُ ٱللَّهِ هِىَ ٱلۡعُلۡيَا‌ۗ وَٱللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ ٤٠

If noteğerاگر نہیںillāyou help himsiz ona yardım etmezsenizتم مدد کرو گے اس کیtanṣurūhucertainlyiyi bilin kiتو تحقیقfaqadAllah helped himona yardım etmiştiمدد کی اس کیnaṣarahuAllah helped himAllahاللہ نےl-lahuwhenhaniجبidhdrove him out(Mekke'den) çıkardıklarındaنکالا اس کوakhrajahuthose whokimselerان لوگوں نےalladhīnadisbelievedinkar eden(ler)جنہوں نے کفر کیاkafarūthe secondikincisiydiدوthāniya(of) the twoiki kişidenمیں سے دوسرے کیith'nayniwhenikenجبidhthey bothikisiوہ دونوںhumā(were) inmağaradaمیںthe caveغار میں تھےl-ghāriwhenhaniجبidhhe saiddiyorduکہہ رہا تھاyaqūluto his companionarkadaşınaاپنے ساتھی سےliṣāḥibihi(Do) notüzülmeنہgrieveتم غم نہ کروtaḥzanindeedşüphesizبیشکinnaAllahاللہ تعالیٰl-laha(is) with usbizimle beraberdirہمارے ساتھ ہےmaʿanāThen Allah sent down(İşte o zaman) indirdiتو اتاریfa-anzalaThen Allah sent downAllahاللہ نےl-lahuHis tranquilitysekinesiniاپنی سکینتsakīnatahuupon himonun üzerineاس پرʿalayhiand supported himve onu desteklediاور تائید کی اس کیwa-ayyadahuwith forcesaskerlerleلشکروں کے ساتھbijunūdinwhich you did not seesizin görmediğinizنہیںlamwhich you did not seeتم نے دیکھا ان کوtarawhāand madeve kıldıاور کردیاwajaʿala(the) wordsözünüبات کوkalimata(of) those whokimselerinان لوگوں کیalladhīnadisbelievedinanmayan(ların)جنہوں نے کفر کیاkafarūthe lowestalçakنیچاl-suf'lāwhile (the) Wordve sözü iseاور باتwakalimatu(of) AllahAllah'ınاللہ کیl-lahiit (is)oوہیhiyathe highestyüce olandırبلند ہےl-ʿul'yāAnd Allahve Allahاور اللہwal-lahu(is) All-Mightydaima üstündürزبردست ہےʿazīzunAll-Wisehüküm ve hikmet sahibidirحکمت والا ہےḥakīmun

40 If you do not aid the Prophet - Allah has already aided him when those who disbelieved had driven him out [of Makkah] as one of two, when they were in the cave and he said to his companion, "Do not grieve; indeed Allah is with us." And Allah sent down his tranquillity upon him and supported him with angels you did not see and made the word of those who disbelieved the lowest, while the word of Allah - that is the highest. And Allah is Exalted in Might and Wise.

40 Ona (Muhammed'e) yardım etmezseniz, bilin ki, inkar edenler onu Mekke'den çıkardıklarında mağarada bulunan iki kişiden biri olarak Allah ona yardım etmişti. Arkadaşına (Ebu Bekir'e) "Üzülme, Allah bizimledir" diyordu; Allah da ona güven vermiş, görmediğiniz askerlerle onu desteklemiş, inkar edenlerin sözünü alçaltmıştı. Ancak Allah'ın sözü yücedir. Allah güçlüdür, hakimdir.

40 Eğer siz ona (Peygamber'e) yardım etmezseniz, Allah ona yardım eder. Hani o kâfirler, onu Mekke'den çıkardıkları vakit sadece iki kişiden biri iken, ikisi de mağarada bulundukları sırada arkadaşına "Üzülme, çünkü Allah bizimledir." diyordu. Allah onun kalbine sükûnet ve kuvvet indirmişti ve onu görmediğiniz bir orduyla desteklemişti. Kâfirlerin sözünü alçaltmıştı. Yüce olan Allah'ın kelimesidir. Ve Allah güçlüdür, hikmet sahibidir.

40 اگر تم پیغمبر کی مدد نہ کرو گے تو خدا اُن کا مددگار ہے (وہ وقت تم کو یاد ہوگا) جب ان کو کافروں نے گھر سے نکال دیا۔ (اس وقت) دو (ہی ایسے شخص تھے جن) میں (ایک ابوبکرؓ تھے) اور دوسرے (خود رسول الله) جب وہ دونوں غار (ثور) میں تھے اس وقت پیغمبر اپنے رفیق کو تسلی دیتے تھے کہ غم نہ کرو خدا ہمارے ساتھ ہے۔ تو خدا نے ان پر تسکین نازل فرمائی اور ان کو ایسے لشکروں سے مدد دی جو تم کو نظر نہیں آتے تھے اور کافروں کی بات کو پست کر دیا۔ اور بات تو خدا ہی کی بلند ہے۔ اور خدا زبردست (اور) حکمت والا ہے

40 تم نے اگر نبی کی مدد نہ کی تو کچھ پروا نہیں،اللہ اُس کی مدد اُس وقت کر چکا ہے جب کافروں نے اسے نکال دیا تھا، جب وہ صرف دو میں کا دوسرا تھا، جب وہ دونوں غار میں تھے، جب وہ اپنے ساتھی سے کہہ رہا تھا کہ ”غم نہ کر، اللہ ہمارے ساتھ ہے“1۔ اُس وقت اللہ نے اس پر اپنی طرف سے سکون ِقلب نازل کیا اور اس کی مدد ایسے لشکروں سے کی جو تم کو نظر نہ آتے تھے اور کافروں کا بول نیچا کر دیا۔ اور اللہ کا بول تو اُونچا ہی ہے، اللہ زبر دست اور دانا و بینا ہے

Surah 9 / At-Tawbah / The Repentance سورة التوبة 194
Indeedşüphesizبیشک innamā the postponingertelemekنسی l-nasīu (is) an increasedaha ileri gitmektirاضافہ ہے ziyādatun inküfürdeمیں the disbeliefکفر l-kuf'ri are led astraysaptırılırگمراہ کیے جاتے ہیں yuḍallu by itonunlaساتھ اس کے bihi those whokimselerوہ لوگ alladhīna disbelieveinkar eden(ler)جنہوں نے کفر کیا kafarū
They make it lawfulonu helal sayarlarوہ حلال کرتے ہیں اس کو yuḥillūnahu one yearbir yılایک سال ʿāman and make it unlawfulve haram sayarlarاور حرام کرتے ہیں اس کو wayuḥarrimūnahu (another) yearbir yılایک سال ʿāman to adjustdenk gelsin diyeتاکہ موافق کرلیں liyuwāṭiū the numbersayısıگنتی ʿiddata whichharam kıldığınınجو Allah has made unlawfulحرام قرار دی ḥarrama Allah has made unlawfulAllah'ınاللہ نے l-lahu
and making lawfulhelal yapsınlarپس وہ حلال کریں fayuḥillū whatharam kıldığınıجو Allah has made unlawfulحرام کیا ḥarrama Allah has made unlawfulAllah'ınاللہ نے l-lahu Is made fair-seemingsüslü gösterildiخوبصورت بنا دیے گئے zuyyina to themkendilerineان کے لیے lahum (the) evilkötülüğüبرے sūu (of) their deedsyaptıkları işinان کے اعمال aʿmālihim And Allahve Allahاور اللہ تعالیٰ wal-lahu
(does) notyol göstermezنہیں guideہدایت دیتا yahdī the people toplumunaقوم l-qawma the disbelieverskafirlerکافر (قوم کو) l-kāfirīna٣٧ O you who believeEyاے yāayyuhā O you who believekimselerلوگو ! alladhīna
O you who believeinanan(lar)جو ایمان لائے ہو āmanū Whatne oldu ki?کیا ہے (is the matter) with yousizeتم کو lakum whenzamanجب idhā it is saiddendiğiکہا گیا qīla to yousizeتم سے lakumu go forthsavaşa çıkınنکلو infirū inyolundaمیں (the) wayراستے sabīli (of) AllahAllahاللہ کے l-lahi you cling heavilyçakılıp kaldınızتم بوجھ سے جھگ گئے ithāqaltum
toyereکی طرف ilā the earthزمین (کی طرف) l-arḍi Are you pleasedrazı mı oldunuz?کیا راضی ہوگئے تم araḍītum with the lifehayatınaزندگی پر bil-ḥayati (of) the worlddünyaدنیا کی l-dun'yā (rather) thankarşılıkسے mina the Hereafterahireteآخرت سے (مقابلے میں) l-ākhirati
But whatamaتو نہیں famā (is the) enjoymentgeçimiسامان matāʿu (of) the lifehayatınınزندگی کا l-ḥayati (of) the worlddünyaدنیا کی l-dun'yā in (comparison to)göreمیں the hereafterahireteآخرت (کے مقابلے میں) l-ākhirati exceptpekمگر illā a littleazdırبہت تھوڑا qalīlun٣٨
If noteğerاگر نہیں illā you go forthtopluca (savaşa) çıkmazsanızتم نکلو گے tanfirū He will punish yousize azabederعذاب دے گا تم کو yuʿadhib'kum (with) a painful punishmentbir azaplaعذاب ʿadhāban (with) a painful punishmentacıklıدردناک alīman and will replace youve yerinize getirirاور بدل دے گا wayastabdil (with) a peoplebir toplulukایک قوم کو qawman
other than yousizden başkaتمہارے علاوہ ghayrakum and notO'na zarar veremezsinizاور نہیں walā you can harm Himتم نقصان دے سکتے اس کو taḍurrūhu (in) anythinghiçbirکچھ بھی shayan And Allahve Allahاور اللہ wal-lahu (is) onherاوپر ʿalā everyہر kulli thingşeyiچیز کے shayin
All-Powerfulyapabilendirقدرت رکھنے والا ہے qadīrun٣٩ If noteğerاگر نہیں illā you help himsiz ona yardım etmezsenizتم مدد کرو گے اس کی tanṣurūhu certainlyiyi bilin kiتو تحقیق faqad Allah helped himona yardım etmiştiمدد کی اس کی naṣarahu Allah helped himAllahاللہ نے l-lahu whenhaniجب idh drove him out(Mekke'den) çıkardıklarındaنکالا اس کو akhrajahu
those whokimselerان لوگوں نے alladhīna disbelievedinkar eden(ler)جنہوں نے کفر کیا kafarū the secondikincisiydiدو thāniya (of) the twoiki kişidenمیں سے دوسرے کی ith'nayni whenikenجب idh they bothikisiوہ دونوں humā (were) inmağaradaمیں the caveغار میں تھے l-ghāri whenhaniجب idh
he saiddiyorduکہہ رہا تھا yaqūlu to his companionarkadaşınaاپنے ساتھی سے liṣāḥibihi (Do) notüzülmeنہ grieveتم غم نہ کرو taḥzan indeedşüphesizبیشک inna Allahاللہ تعالیٰ l-laha (is) with usbizimle beraberdirہمارے ساتھ ہے maʿanā Then Allah sent down(İşte o zaman) indirdiتو اتاری fa-anzala
Then Allah sent downAllahاللہ نے l-lahu His tranquilitysekinesiniاپنی سکینت sakīnatahu upon himonun üzerineاس پر ʿalayhi and supported himve onu desteklediاور تائید کی اس کی wa-ayyadahu with forcesaskerlerleلشکروں کے ساتھ bijunūdin which you did not seesizin görmediğinizنہیں lam which you did not seeتم نے دیکھا ان کو tarawhā
and madeve kıldıاور کردیا wajaʿala (the) wordsözünüبات کو kalimata (of) those whokimselerinان لوگوں کی alladhīna disbelievedinanmayan(ların)جنہوں نے کفر کیا kafarū the lowestalçakنیچا l-suf'lā
while (the) Wordve sözü iseاور بات wakalimatu (of) AllahAllah'ınاللہ کی l-lahi it (is)oوہی hiya the highestyüce olandırبلند ہے l-ʿul'yā And Allahve Allahاور اللہ wal-lahu (is) All-Mightydaima üstündürزبردست ہے ʿazīzun All-Wisehüküm ve hikmet sahibidirحکمت والا ہے ḥakīmun٤٠
١٩٤
‹ 192page 193 of the printed Mushaf194 ›