He saiddediکہا۞قَالَ
qāla
Did notdememiş miydim?کیا نہیںأَلَمۡ
alam
I say⋯میں نے کہا تھاأَقُل
aqul
to yousanaتجھ کولَّكَ
laka
that yousenبیشک توإِنَّكَ
innaka
neverdayanamazsınہرگز نہیںلَن
lan
will be able⋯تو استطاعت رکھتاتَسۡتَطِيعَ
tastaṭīʿa
with mebenimle beraber bulunmayaمیرے ساتھمَعِىَ
maʿiya
(to have) patiencesabırlaصبر کیصَبۡرًا
ṣabran٧٥
He saiddedi kiکہاقَالَ
qāla
Ifeğerاگرإِن
in
I ask yousana sorarsamمیں سوال کروں تجھ سےسَأَلۡتُكَ
sa-altuka
aboutbir şeyکاعَن
ʿan
anything⋯کسی چیز کاشَىۡءِۭ
shayin
after itbundan sonraاس کے بعدبَعۡدَهَا
baʿdahā
then (do) notartık olmaتو نہفَلَا
falā
keep me as a companionbana arkadaşتو ساتھ رکھنا مجھ کوتُصَـٰحِبۡنِىۖ
tuṣāḥib'nī
Verilyelbetteتحقیققَدۡ
qad
you have reachedsana ulaşmıştırپہنچا تجھ کوبَلَغۡتَ
balaghta
from mebenim tarafımdanسےمِن
min
from me⋯میری طرف (سے)لَّدُنِّى
ladunnī
an excusebir özürعذرعُذۡرًا
ʿudh'ran
٧٦
So they set outyine yürüdülerتو دونوں چل دیےفَٱنطَلَقَا
fa-inṭalaqā
untilnihayetیہاں تک کہحَتَّىٰٓ
ḥattā
whenvardıklarındaجبإِذَآ
idhā
they came⋯وہ دونوں آئےأَتَيَآ
atayā
(to the) peoplehalkınaوالوں کےأَهۡلَ
ahla
(of) a townbir kentایک بستی (والوں کے پاس)قَرۡيَةٍ
qaryatin
they asked for foodyemek istedilerتو ان دونوں نے کھانا مانگاٱسۡتَطۡعَمَآ
is'taṭʿamā
(from) its peopleoranın halkındanاس کے رہنے والوں سےأَهۡلَهَا
ahlahā
but they refusedfakat kaçındılarتو انہوں نے انکار کردیافَأَبَوۡاۡ
fa-abaw
toonları konuklamaktanکہأَن
an
offer them hospitality⋯وہ مہمان بنائیں ان کويُضَيِّفُوهُمَا
yuḍayyifūhumā
Then they foundderken buldularتو ان دونوں نے پائیفَوَجَدَا
fawajadā
in itoradaاس میںفِيهَا
fīhā
a wallbir duvarایک دیوارجِدَارًا
jidāran
(that) want(ed)yüz tutanوہ چاہتی تھیيُرِيدُ
yurīdu
toyıkılmağaکہأَن
an
collapse⋯ٹوٹ جائے۔ ٹوٹ گرےيَنقَضَّ
yanqaḍḍa
so he set it straighthemen onu doğrulttuتو اس نے قائم کردیا اس کوفَأَقَامَهُۥۖ
fa-aqāmahu
He said(Musa) dedi kiاس نے کہاقَالَ
qāla
Ifeğerاگرلَوۡ
law
you wishedisteseydinتو چاہتاشِئۡتَ
shi'ta
surely you (could) have takenalırdınالبتہ تو لے لیتالَتَّخَذۡتَ
lattakhadhta
for itbuna karşılıkاس پرعَلَيۡهِ
ʿalayhi
a paymentbir ücretاجرتأَجۡرًا
ajran٧٧
He saiddediکہاقَالَ
qāla
Thisişte buیہ ہےهَـٰذَا
hādhā
(is) partingayrılmasıdırجدائیفِرَاقُ
firāqu
between mebenimleمیرے درمیانبَيۡنِى
baynī
and between yousenin arasınınاور تیرے درمیانوَبَيۡنِكَۚ
wabaynika
I will inform yousana haber vereceğimعنقریب میں بتاؤں گا تجھ کوسَأُنَبِّئُكَ
sa-unabbi-uka
of (the) interpretationiçyüzünüحقیقتبِتَأۡوِيلِ
bitawīli
(of) whatşeylerinاس کی جومَا
mā
notgüç yetiremediğinنہیںلَمۡ
lam
you were able⋯تو کرسکاتَسۡتَطِع
tastaṭiʿ
on itüzerineاس پرعَّلَيۡهِ
ʿalayhi
(to have) patiencesabırlaصبرصَبۡرًا
ṣabran٧٨
As forO gemiرہیأَمَّا
ammā
the ship⋯کشتیٱلسَّفِينَةُ
l-safīnatu
it wasidiتو وہ تھیفَكَانَتۡ
fakānat
of (the) poor peopleyoksullarınمسکینوں کیلِمَسَـٰكِينَ
limasākīna
workingçalışanجو کام کرتے تھےيَعۡمَلُونَ
yaʿmalūna
indenizdeمیںفِى
fī
the sea⋯سمندر (میں)ٱلۡبَحۡرِ
l-baḥri
So I intendedistedimتو میں نے چاہافَأَرَدتُّ
fa-aradttu
thatkiکہأَنۡ
an
I cause defect (in) itonu kusurlu yapmakمیں عیب دار کردوں اس کوأَعِيبَهَا
aʿībahā
(as there) wasçünkü vardıاور تھاوَكَانَ
wakāna
after themonların ilerisindeان کے پیچھےوَرَآءَهُم
warāahum
a kingbir kralایک بادشاہمَّلِكٌ
malikun
who seizedalanجو لے رہا تھايَأۡخُذُ
yakhudhu
everyherہركُلَّ
kulla
shipgemiyiکشتی کوسَفِينَةٍ
safīnatin
(by) forcezorlaظلم سے۔ چھین کر۔ غصب کرکےغَصۡبًا
ghaṣban٧٩
And as forgelinceاور رہاوَأَمَّا
wa-ammā
the boyçocuğaلڑکاٱلۡغُلَـٰمُ
l-ghulāmu
his parents wereidiتو تھےفَكَانَ
fakāna
his parents wereonun anası babasıاس کے والدینأَبَوَاهُ
abawāhu
believersmü'min insanlarدونوں مومنمُؤۡمِنَيۡنِ
mu'minayni
and we fearedkorktukتو ڈرہوا ہم کوفَخَشِينَآ
fakhashīnā
thatonlara sarmasındanکہأَن
an
he would overburden them⋯وہ غالب آجائے ان دونوں پريُرۡهِقَهُمَا
yur'hiqahumā
(by) transgressionazgınlıkسرکشی سےطُغۡيَـٰنًا
ṭugh'yānan
and disbeliefve küfürاور کفر کے ساتھوَكُفۡرًا
wakuf'ran
٨٠
So we intendedistedik kiتو ارادہ کیا ہم نےفَأَرَدۡنَآ
fa-aradnā
thatonun yerine versinکہأَن
an
would change for them⋯بدل کردے ان کويُبۡدِلَهُمَا
yub'dilahumā
their LordRableriان کا ربرَبُّهُمَا
rabbuhumā
a betterdaha hayırlısınıبہترخَيۡرًا
khayran
than himondanاس سےمِّنۡهُ
min'hu
(in) puritydaha temizپاکیزگی میںزَكَوٰةً
zakatan
and nearerve daha yakınınıاور زیادہ قریبوَأَقۡرَبَ
wa-aqraba
(in) affectionmerhameteشفقت میں۔ رحمت میںرُحۡمًا
ruḥ'man
٨١
And as foriseاور جہاں تکوَأَمَّا
wa-ammā
the wallduvarدیوار کا تعلق ہےٱلۡجِدَارُ
l-jidāru
it wasidiتو تھیفَكَانَ
fakāna
for two orphan boysçocuğunدو لڑکوں کیلِغُلَـٰمَيۡنِ
lighulāmayni
for two orphan boysiki yetimدونوں یتیميَتِيمَيۡنِ
yatīmayni
inşehirdeمیںفِى
fī
the town⋯شہر میںٱلۡمَدِينَةِ
l-madīnati
and wasve vardıاور تھاوَكَانَ
wakāna
underneath italtındaاس کے نیچےتَحۡتَهُۥ
taḥtahu
a treasurebir hazineایک خزانہكَنزٌ
kanzun
for themonlara aitان دونوں کالَّهُمَا
lahumā
and wasve idiاور تھاوَكَانَ
wakāna
their fatherbabaları daان کا والدأَبُوهُمَا
abūhumā
righteousiyi bir kimseنیکصَـٰلِحًا
ṣāliḥan
So intendedistedi kiتو ارادہ کیافَأَرَادَ
fa-arāda
your LordRabbinتیرے رب نےرَبُّكَ
rabbuka
thatonlar (büyüyüp) ersinlerکہأَن
an
they reach⋯وہ دونوں پہنچیںيَبۡلُغَآ
yablughā
their maturitygüçlü çağlarınaاپنی جوانی کوأَشُدَّهُمَا
ashuddahumā
and bring forthve çıkarsınlarاور نکالیںوَيَسۡتَخۡرِجَا
wayastakhrijā
their treasurehazineleriniاپنے خزانے کوكَنزَهُمَا
kanzahumā
(as) a mercybir rahmet olarakبطور رحمترَحۡمَةً
raḥmatan
fromRabbindenسےمِّن
min
your Lord⋯تیرے رب کی طرف سےرَّبِّكَۚ
rabbika
And notbunları yapmadımاور نہیںوَمَا
wamā
I did it⋯میں نے کہا اس کوفَعَلۡتُهُۥ
faʿaltuhu
onben kendiliğimdenسےعَنۡ
ʿan
my (own) accord⋯اپنے حکم سےأَمۡرِىۚ
amrī
Thatişte budurیہ ہےذٰلِكَ
dhālika
(is the) interpretationiçyüzüحقیقتتَأۡوِيلُ
tawīlu
(of) whatşeylerinجومَا
mā
notsenin güç yetiremediğinنہیںلَمۡ
lam
you were able⋯تم استطاعت رکھ سکےتَسۡطِع
tasṭiʿ
on ithakkındaاس پرعَّلَيۡهِ
ʿalayhi
(to have) patiencesabırlaصبر کیصَبۡرًا
ṣabran٨٢
And they ask youve sana soruyorlarاور وہ سوال کرتے ہیں آپ سےوَيَسۡــَٔلُونَكَ
wayasalūnaka
aboutZu'l-Karneyn'denکےعَن
ʿan
Dhul-qarnain⋯ذوالقرنینذِى
dhī
Dhul-qarnainZu'l-Karneyn'denذوالقرنین کے بارے میںٱلۡقَرۡنَيۡنِۖ
l-qarnayni
Sayde kiکہہ دیجیےقُلۡ
qul
I will reciteokuyacağımعنقریب میں پڑھوں گاسَأَتۡلُواۡ
sa-atlū
to yousizeتم پرعَلَيۡكُم
ʿalaykum
about himondanاس میں سےمِّنۡهُ
min'hu
a remembrancebir hatıraکچھ ذکر۔ کچھ حالذِكۡرًا
dhik'ran٨٣