يَـٰٓأَيُّهَا ٱلنَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَٱسۡتَمِعُواۡ لَهُۥٓ‌ۚ إِنَّ ٱلَّذِينَ تَدۡعُونَ مِن دُونِ ٱللَّهِ لَن يَخۡلُقُواۡ ذُبَابًا وَلَوِ ٱجۡتَمَعُواۡ لَهُۥ‌ۖ وَإِن يَسۡلُبۡهُمُ ٱلذُّبَابُ شَيۡــًٔا لَّا يَسۡتَنقِذُوهُ مِنۡهُ‌ۚ ضَعُفَ ٱلطَّالِبُ وَٱلۡمَطۡلُوبُ ٧٣

O mankindeyاےyāayyuhāO mankindinsanlarلوگوl-nāsuIs set forthsize verildiبیان کی گئی ہےḍuribaan examplebir temsilایک مثالmathalunso listendinleyinپس غور سے سنوfa-is'tamiʿūto itonuاس کوlahuIndeedşüphesizبیشکinnathose whomyalvardıklarınızوہ ہستیاںalladhīnayou invokeتم پکارتے ہوtadʿūnabesides Allahbaşkaسےminbesides Allahسواdūnibesides AllahAllah'tanاللہ کے (سوا)l-lahiwill neveryaratamazlarہرگز نہیںlancreateپیدا کرسکتےyakhluqūa flybir sinek dahiایک مکھیdhubābaneven ifşayetاور اگرچہ وہwalawithey gathered togetherbir araya toplansalarجمع ہوجائیںij'tamaʿūfor itonların hepsiاس کے لیےlahuAnd ifve eğerاور اگرwa-insnatched away from themonlardan kapsaچھین لے ان سےyaslub'humuthe flysinekمکھیl-dhubābua thingbir şeyکوئی چیزshayannotbunu kurtaramazlarنہیںthey (could) take it backچھڑا سکتے اس کوyastanqidhūhufrom itondanاس سےmin'huSo weakacizکتنا کمزور ہےḍaʿufa(are) the seekeristeyen deطلب کرنے والا۔ مدد مانگنے والاl-ṭālibuand the one who is soughtistenen deاور وہ جس سے مدد مانگی جاتی ہےwal-maṭlūbu

73 O people, an example is presented, so listen to it. Indeed, those you invoke besides Allah will never create [as much as] a fly, even if they gathered together for that purpose. And if the fly should steal away from them a [tiny] thing, they could not recover it from him. Weak are the pursuer and pursued.

73 Ey insanlar! Bir misal verilmektedir, şimdi onu dinleyin: Sizlerin Allah'ı bırakıp taptıklarınız bir araya gelseler, bir sinek bile yaratamıyacaklardır. Sinek onlardan bir şey kapsa, onu kurtaramazlar; isteyen de, istenen de aciz!

73 Ey insanlar! Bir misal verilmektedir, şimdi ona iyi kulak verin: Sizin Allah'ı bırakıp taptıklarınız bir araya gelseler, bir sinek bile yaratamayacaklardır. Sinek onlardan bir şey kapsa onu kurtaramazlar. İsteyen de, istenen de âcizdir.

73 لوگو! ایک مثال بیان کی جاتی ہے اسے غور سے سنو۔ کہ جن لوگوں کو تم خدا کے سوا پکارتے ہو وہ ایک مکھی بھی نہیں بنا سکتے اگرچہ اس کے لئے سب مجتمع ہوجائیں۔ اور اگر ان سے مکھی کوئی چیز لے جائے تو اسے اس سے چھڑا نہیں سکتے۔ طالب اور مطلوب (یعنی عابد اور معبود دونوں) گئے گزرے ہیں

73 لوگو، ایک مثال دی جاتی ہے، غور سے سُنو۔ جن معبودوں کو تم خدا کو چھوڑ کر پکارتے ہو وہ سب مل کر ایک مکھی بھی پیدا کرنا چاہیں تو نہیں کر سکتے۔ بلکہ اگر مکھی ان سے کوئی چیز چھین لے جائے تو وہ اسے چھُڑا بھی نہیں سکتے۔ مدد چاہنے والے بھی کمزور اور جن سے مدد چاہی جاتی ہے وہ بھی کمزور۔ 1

مَا قَدَرُواۡ ٱللَّهَ حَقَّ قَدۡرِهِۦٓ‌ۗ إِنَّ ٱللَّهَ لَقَوِىٌّ عَزِيزٌ ٧٤

Nottakdir edemedilerنہیںthey (have) estimatedانہوں نے قدر کیqadarūAllahAllah'ıاللہ کیl-laha(with) duehakkıyleجیسے حق ہےḥaqqa[His] estimationkadriniاس کی قدر کاqadrihiIndeedşüphesizبیشکinnaAllahاللہ تعالیٰl-laha(is) surely All-Strongkuvvetlidirالبتہ قوت والا ہے،laqawiyyunAll-Mightyüstündürزبردست ہےʿazīzun

74 They have not appraised Allah with true appraisal. Indeed, Allah is Powerful and Exalted in Might.

74 Allah'ı gereği gibi değerlendiremediler. Doğrusu Allah kuvvetlidir, güçlüdür.

74 Allah'ın büyüklüğünü gereği gibi değerlendirip bilemediler. Şüphesiz ki Allah çok kuvvetlidir, her şeye üstündür.

74 ان لوگوں نے خدا کی قدر جیسی کرنی چاہیئے تھی نہیں کی۔ کچھ شک نہیں کہ خدا زبردست اور غالب ہے

74 اِن لوگوں نے اللہ کی قدر ہی نہ پہچانی جیسا کہ اس کے پہچاننے کا حق ہے واقعہ یہ ہے کہ قوت اور عزت والا تو اللہ ہی ہے

ٱللَّهُ يَصۡطَفِى مِنَ ٱلۡمَلَـٰٓئِكَةِ رُسُلاً وَمِنَ ٱلنَّاسِ‌ۚ إِنَّ ٱللَّهَ سَمِيعُۢ بَصِيرٌ ٧٥

AllahAllahاللہ تعالیٰal-lahuchoosesseçerچن لیتا ہےyaṣṭafīfrommeleklerdenمیں سےminathe Angelsفرشتوںl-malāikatiMessengerselçilerپیامبرrusulanand fromveمیں سےwaminathe mankindinsanlardanاور لوگوںl-nāsiIndeedşüphesizبیشکinnaAllahاللہ تعالیٰl-laha(is) All-Hearerişitendirسننے والا ہےsamīʿunAll-Seergörendirدیکھنے والا ہےbaṣīrun

75 Allah chooses from the angels messengers and from the people. Indeed, Allah is Hearing and Seeing.

75 Allah meleklerden ve insanlardan peygamberler seçer. Doğrusu Allah işitir ve görür.

75 Allah hem meleklerden, hem de insanlardan elçiler seçer. Şüphesiz Allah her şeyi işitir, her şeyi görür.

75 خدا فرشتوں میں سے پیغام پہنچانے والے منتخب کرلیتا ہے اور انسانوں میں سے بھی۔ بےشک خدا سننے والا (اور) دیکھنے والا ہے

75 حقیقت یہ ہے کہ اللہ (اپنے فرامین کی ترسیل کے لیے)ملائکہ میں سے بھی پیغام رساں منتخب کرتا ہے، اور انسانوں میں سے بھی۔ 1 وہ سمیع  اور بصیر ہے

يَعۡلَمُ مَا بَيۡنَ أَيۡدِيهِمۡ وَمَا خَلۡفَهُمۡ‌ۗ وَإِلَى ٱللَّهِ تُرۡجَعُ ٱلۡأُمُورُ ٧٦

He knowsbilirجانتا ہےyaʿlamuwhatolanıجو(is) before themarasında (önlerinde)ان کےbayna(is) before themelleri (önlerinde)آگے ہےaydīhimand whatve olanıاور جوwamā(is) after themarkalarındaان کے پیچھے ہےkhalfahumAnd toveاور طرفwa-ilāAllahAllah'aاللہ کیl-lahireturndöndürülürلوٹائے جائیں گےtur'jaʿuall the mattersbütün işlerسب کامl-umūru

76 He knows what is [presently] before them and what will be after them. And to Allah will be returned [all] matters.

76 O, geçmişlerini geleceklerini bilir. Bütün işler Allah'a döner.

76 O geçmişlerini ve geleceklerini bilir. Bütün işler Allah'a döndürülür.

76 جو ان کے آگے ہے اور جن ان کے پیچھے ہے وہ اس سے واقف ہے۔ اور سب کاموں کا رجوع خدا ہی کی طرف ہے

76 جو کچھ ان کے سامنے ہے اُسے بھی وہ جانتا ہے اور جو کچھ ان سے اوجھل ہے اُس سے بھی وہ واقف ہے 1 ، اور سارے معاملات اُسی کی طرف رجوع ہوتے ہیں۔ 2

يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواۡ ٱرۡكَعُواۡ وَٱسۡجُدُواۡ وَٱعۡبُدُواۡ رَبَّكُمۡ وَٱفۡعَلُواۡ ٱلۡخَيۡرَ لَعَلَّكُمۡ تُفۡلِحُونَ ٧٧

O you who believeeyاےyāayyuhāO you who believekimselerلوگوalladhīnaO you who believeinananجو ایمان لائے ہوāmanūBowrüku' edinرکوع کرو۔ جھک جاؤir'kaʿūand prostrateve secde edinاور سجدہ کروwa-us'judūand worshipve ibadet edinاور عبادت کروwa-uʿ'budūyour LordRabbinizeاپنے رب کیrabbakumand dove işleyinاور کروwa-if'ʿalū[the] goodhayırبھلائیl-khayraso that you mayumulur kiتاکہ تمlaʿallakumbe successfulkurtuluşa erersinizتم فلاح پاجاؤtuf'liḥūna

77 O you who have believed, bow and prostrate and worship your Lord and do good - that you may succeed.

77 Ey inananlar! Rüku edin, secdeye varın, Rabbiniz'e kulluk edin, iyilik yapın ki saadete erişesiniz.

77 Ey iman edenler! rükû edin, secdeye varın, Rabbinize kulluk edin, iyilik yapın ki kurtulabilesiniz.

77 مومنو! رکوع کرتے اور سجدے کرتے اور اپنے پروردگار کی عبادت کرتے رہو اور نیک کام کرو تاکہ فلاح پاؤ

77 اے لوگو جو ایمان لائے ہو، رکوع اورسجدہ کرو، اپنے ربّ کی بندگی کرو، اور نیک کام کرو، شاید کہ تم کو فلاح نصیب ہو۔ 1

وَجَـٰهِدُواۡ فِى ٱللَّهِ حَقَّ جِهَادِهِۦ‌ۚ هُوَ ٱجۡتَبَـٰكُمۡ وَمَا جَعَلَ عَلَيۡكُمۡ فِى ٱلدِّينِ مِنۡ حَرَجٍ‌ۚ مِّلَّةَ أَبِيكُمۡ إِبۡرٰهِيمَ‌ۚ هُوَ سَمَّـٰكُمُ ٱلۡمُسۡلِمِينَ مِن قَبۡلُ وَفِى هَـٰذَا لِيَكُونَ ٱلرَّسُولُ شَهِيدًا عَلَيۡكُمۡ وَتَكُونُواۡ شُهَدَآءَ عَلَى ٱلنَّاسِ‌ۚ فَأَقِيمُواۡ ٱلصَّلَوٰةَ وَءَاتُواۡ ٱلزَّكَوٰةَ وَٱعۡتَصِمُواۡ بِٱللَّهِ هُوَ مَوۡلَـٰكُمۡ‌ۖ فَنِعۡمَ ٱلۡمَوۡلَىٰ وَنِعۡمَ ٱلنَّصِيرُ ٧٨

And striveve cihad edinاور جہاد کرو۔ محنت کروwajāhidūforuğrundaمیںAllahاللہ (کے راستے)l-lahi(with the) striving due (to) Himhakkıylaجیسا کہ حق ہےḥaqqa(with the) striving due (to) Himcihadınاس کے جہاد کاjihādihiHeOاس نےhuwa(has) chosen yousizi seçtiچن لیا ہے تم کوij'tabākumand notveاور نہیںwamāplacedyüklemediبنائیjaʿalaupon yousizeتم پرʿalaykumindindeمیںthe religionدین کے معاملےl-dīnianyhiç birکوئیmindifficultygüçlükتنگیḥarajin(The) religiondinineطریقہ ہےmillata(of) your fatherbabanızتمہارے باپ کاabīkumIbrahimİbrahim'inابراہیم کاib'rāhīmaHeOاس سےhuwanamed yousize adını verdiنام رکھا ہے تمہاراsammākumuMuslimsmüslümanlarمسلمانl-mus'limīnabeforebundan önceاس سےminbeforeپہلے بھیqabluand inveاورwafīthisbu(Kur'a)ndaاس میں بھیhādhāthat may beolması içinتاکہ ہوںliyakūnathe MessengerElçi'ninرسولl-rasūlua witnessşahidگواہshahīdanover yousizeتم پرʿalaykumand you may beve sizin olmanız içinاور تم سب ہوجاؤwatakūnūwitnessesşahidگواہshuhadāaonüzerineپرʿalāthe mankindinsanlarلوگوںl-nāsiSo establishhaydi kılınپس قائم کروfa-aqīmūthe prayernamazıنمازl-ṣalataand giveve verinاور دوwaātūzakahzekatıزکوۃl-zakataand hold fastve sarılınاور مضبوط تھام لوwa-iʿ'taṣimūto AllahAllah'aاللہ کوbil-lahiHeO'durوہیhuwa(is) your Protector mevlanız (sahibiniz)تمہارا مولی ہےmawlākumso an Excellentne güzelپس کتنا اچھاfaniʿ'ma[the] Protectormevladırدوستl-mawlāand an Excellentve ne güzelاور کتنا اچھاwaniʿ'ma[the] Helperyardımcıdırمددگارl-naṣīru

78 And strive for Allah with the striving due to Him. He has chosen you and has not placed upon you in the religion any difficulty. [It is] the religion of your father, Abraham. Allah named you "Muslims" before [in former scriptures] and in this [revelation] that the Messenger may be a witness over you and you may be witnesses over the people. So establish prayer and give zakah and hold fast to Allah. He is your protector; and excellent is the protector, and excellent is the helper.

78 Allah uğrunda gereği gibi cihat edin. O, sizi seçmiş, babanız İbrahim'in yolu olan dinde sizin için bir zorluk kılmamıştır. Daha önce ve Kuran'da, peygamberin size şahit olması, sizin de insanlara şahit olmanız için size müslüman adını veren O'dur. Artık, namaz kılın, zekat verin, Allah'a sarılın. O sizin sahibinizdir. Ne güzel sahip ve ne güzel yardımcıdır!

78 Allah uğrunda gerektiği gibi cihad edin. Sizi o seçmiş, babanız İbrahim'in yolu olan dinde sizin için bir zorluk kılmamıştır. Daha önce ve Kur'ân'da, Peygamberin size şahid olması, sizin de insanlara şahid olmanız için, size müslüman adını veren O'dur. Artık namaz kılın, zekat verin, Allah'a sarılın. O sizin sahibinizdir. O ne güzel sahip ve ne güzel yardımcıdır!

78 اور خدا (کی راہ) میں جہاد کرو جیسا جہاد کرنے کا حق ہے۔ اس نے تم کو برگزیدہ کیا ہے اور تم پر دین کی (کسی بات) میں تنگی نہیں کی۔ (اور تمہارے لئے) تمہارے باپ ابراہیم کا دین (پسند کیا) اُسی نے پہلے (یعنی پہلی کتابوں میں) تمہارا نام مسلمان رکھا تھا اور اس کتاب میں بھی (وہی نام رکھا ہے تو جہاد کرو) تاکہ پیغمبر تمہارے بارے میں شاہد ہوں۔ اور تم لوگوں کے مقابلے میں شاہد اور نماز پڑھو اور زکوٰة دو اور خدا کے دین کی (رسی کو) پکڑے رہو۔ وہی تمہارا دوست ہے۔ اور خوب دوست اور خوب مددگار ہے

78 اللہ کی راہ میں جہاد کرو جیسا کہ جہاد کرنے کا حق ہے۔ 1 اُس نے تمہیں اپنے کام کےلیے چُن لیا ہے 2 اور دین میں تم پر کوئی تنگی نہیں رکھی۔ 3 قائم ہو جاوٴ اپنے باپ ابراہیمؑ کی ملّت پر 4۔ اللہ نے پہلے بھی تمہارا نام ”مسلم“ رکھا تھا اور اس (قرآن)میں بھی (تمہارا یہی نام ہے 5)۔ تاکہ رسولؐ تم پر گواہ ہو اور تم لوگوں پر گواہ۔ 6 پس نماز قائم کرو ، زکوٰة دو، اور اللہ سے وابستہ ہو جاوٴ۔ 7 وہ ہے تمہارا مولیٰ، بہت ہی اچھا ہے وہ مولیٰ اور بہت ہی اچھا ہے وہ مددگار

Surah 22 / Al-Hajj / The Pilgrimage سورة الحج 342
O mankindeyاے yāayyuhā O mankindinsanlarلوگو l-nāsu Is set forthsize verildiبیان کی گئی ہے ḍuriba an examplebir temsilایک مثال mathalun so listendinleyinپس غور سے سنو fa-is'tamiʿū to itonuاس کو lahu Indeedşüphesizبیشک inna those whomyalvardıklarınızوہ ہستیاں alladhīna
you invokeتم پکارتے ہو tadʿūna besides Allahbaşkaسے min besides Allahسوا dūni besides AllahAllah'tanاللہ کے (سوا) l-lahi will neveryaratamazlarہرگز نہیں lan createپیدا کرسکتے yakhluqū a flybir sinek dahiایک مکھی dhubāban even ifşayetاور اگرچہ وہ walawi they gathered togetherbir araya toplansalarجمع ہوجائیں ij'tamaʿū for itonların hepsiاس کے لیے lahu
And ifve eğerاور اگر wa-in snatched away from themonlardan kapsaچھین لے ان سے yaslub'humu the flysinekمکھی l-dhubābu a thingbir şeyکوئی چیز shayan notbunu kurtaramazlarنہیں they (could) take it backچھڑا سکتے اس کو yastanqidhūhu from itondanاس سے min'hu So weakacizکتنا کمزور ہے ḍaʿufa
(are) the seekeristeyen deطلب کرنے والا۔ مدد مانگنے والا l-ṭālibu and the one who is soughtistenen deاور وہ جس سے مدد مانگی جاتی ہے wal-maṭlūbu٧٣ Nottakdir edemedilerنہیں they (have) estimatedانہوں نے قدر کی qadarū AllahAllah'ıاللہ کی l-laha (with) duehakkıyleجیسے حق ہے ḥaqqa [His] estimationkadriniاس کی قدر کا qadrihi Indeedşüphesizبیشک inna
Allahاللہ تعالیٰ l-laha (is) surely All-Strongkuvvetlidirالبتہ قوت والا ہے، laqawiyyun All-Mightyüstündürزبردست ہے ʿazīzun٧٤ AllahAllahاللہ تعالیٰ al-lahu choosesseçerچن لیتا ہے yaṣṭafī frommeleklerdenمیں سے mina the Angelsفرشتوں l-malāikati
Messengerselçilerپیامبر rusulan and fromveمیں سے wamina the mankindinsanlardanاور لوگوں l-nāsi Indeedşüphesizبیشک inna Allahاللہ تعالیٰ l-laha (is) All-Hearerişitendirسننے والا ہے samīʿun All-Seergörendirدیکھنے والا ہے baṣīrun٧٥ He knowsbilirجانتا ہے yaʿlamu
whatolanıجو (is) before themarasında (önlerinde)ان کے bayna (is) before themelleri (önlerinde)آگے ہے aydīhim and whatve olanıاور جو wamā (is) after themarkalarındaان کے پیچھے ہے khalfahum And toveاور طرف wa-ilā AllahAllah'aاللہ کی l-lahi returndöndürülürلوٹائے جائیں گے tur'jaʿu all the mattersbütün işlerسب کام l-umūru٧٦
O you who believeeyاے yāayyuhā O you who believekimselerلوگو alladhīna O you who believeinananجو ایمان لائے ہو āmanū Bowrüku' edinرکوع کرو۔ جھک جاؤ ir'kaʿū and prostrateve secde edinاور سجدہ کرو wa-us'judū and worshipve ibadet edinاور عبادت کرو wa-uʿ'budū
your LordRabbinizeاپنے رب کی rabbakum and dove işleyinاور کرو wa-if'ʿalū [the] goodhayırبھلائی l-khayra so that you mayumulur kiتاکہ تم laʿallakum be successfulkurtuluşa erersinizتم فلاح پاجاؤ tuf'liḥūna٧٧
And striveve cihad edinاور جہاد کرو۔ محنت کرو wajāhidū foruğrundaمیں Allahاللہ (کے راستے) l-lahi (with the) striving due (to) Himhakkıylaجیسا کہ حق ہے ḥaqqa (with the) striving due (to) Himcihadınاس کے جہاد کا jihādihi HeOاس نے huwa (has) chosen yousizi seçtiچن لیا ہے تم کو ij'tabākum and notveاور نہیں wamā placedyüklemediبنائی jaʿala
upon yousizeتم پر ʿalaykum indindeمیں the religionدین کے معاملے l-dīni anyhiç birکوئی min difficultygüçlükتنگی ḥarajin (The) religiondinineطریقہ ہے millata (of) your fatherbabanızتمہارے باپ کا abīkum Ibrahimİbrahim'inابراہیم کا ib'rāhīma HeOاس سے huwa named yousize adını verdiنام رکھا ہے تمہارا sammākumu
Muslimsmüslümanlarمسلمان l-mus'limīna beforebundan önceاس سے min beforeپہلے بھی qablu and inveاور wafī thisbu(Kur'a)ndaاس میں بھی hādhā that may beolması içinتاکہ ہوں liyakūna the MessengerElçi'ninرسول l-rasūlu a witnessşahidگواہ shahīdan over yousizeتم پر ʿalaykum
and you may beve sizin olmanız içinاور تم سب ہوجاؤ watakūnū witnessesşahidگواہ shuhadāa onüzerineپر ʿalā the mankindinsanlarلوگوں l-nāsi So establishhaydi kılınپس قائم کرو fa-aqīmū the prayernamazıنماز l-ṣalata and giveve verinاور دو waātū zakahzekatıزکوۃ l-zakata
and hold fastve sarılınاور مضبوط تھام لو wa-iʿ'taṣimū to AllahAllah'aاللہ کو bil-lahi HeO'durوہی huwa (is) your Protector mevlanız (sahibiniz)تمہارا مولی ہے mawlākum so an Excellentne güzelپس کتنا اچھا faniʿ'ma [the] Protectormevladırدوست l-mawlā and an Excellentve ne güzelاور کتنا اچھا waniʿ'ma [the] Helperyardımcıdırمددگار l-naṣīru٧٨
٣٤٢
‹ 340page 341 of the printed Mushaf342 ›